അധികാരത്തിലേക്ക്, പുറത്തേക്കും

ഹിന്ദുത്വ ഭീകരതയുടെ കഥ – അദ്ധ്യായം 23

 

1977 ജനുവരി 18ന് ഇന്ദിരാഗാന്ധി, ആ വര്‍ഷം മാര്‍ച്ചില്‍ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പു നടക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. അതിന് മുമ്പുതന്നെ അറസ്റ്റിലായിരുന്ന പ്രതിപക്ഷനേതാക്കളില്‍ ചിലരെങ്കിലും പുറത്തുവന്നിരുന്നു. ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പു പ്രഖ്യാപിച്ച അന്നുതന്നെ എല്‍.കെ. അദ്വാനിയെയും മൊറാര്‍ജി ദേശായിയെയും ജയില്‍വിമുക്തരാക്കി. ഒരിക്കല്‍കൂടി ഇന്ദിരാഗാന്ധി അധികാരത്തില്‍ വരുന്നത് പ്രതിപക്ഷനേതാക്കള്‍ക്ക് ആലോചിക്കാന്‍പോലും കഴിയാത്ത കാര്യമായിരുന്നു. ഇന്ദിരാഗാന്ധിക്കെതിരെ ഒരു മുന്നണി എന്ന ആശയം പരസ്പരം ചര്‍ച്ച ചെയ്യാതെതന്നെ അവര്‍ക്കുള്ളില്‍ ഉടലെടുത്തിരിക്കണം. ജയില്‍വാസത്തിന്റെ തിക്തതകള്‍ മറ്റെന്തിനെക്കാളുമധികം അവര്‍ക്കുള്ളില്‍ തിളച്ചുപൊന്തിയിരുന്നു.

കാര്യങ്ങള്‍ വളരെപ്പെട്ടെന്നായിരുന്നു. ജെ.പിയുടെ ആരോഗ്യം അങ്ങേയറ്റം ക്ഷയിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും അവസാന പോരാട്ടത്തിന്റെ ദിവസങ്ങളായി എന്ന ബോധ്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിനെ ജ്വലിപ്പിച്ചുനിര്‍ത്തി. ഒരു മുന്നണി എന്നതിനെക്കാള്‍ കോണ്‍ഗ്രസ്സേതര, കമ്യൂണിസ്റ്റേതര പാര്‍ട്ടി എന്ന രീതിയിലുള്ള ചിന്ത അദ്ദേഹത്തിലുറച്ചു. അത് സാധിതപ്രായമാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങള്‍ അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. നാം നേരത്തേ കണ്ടപോലെ, ഒരിക്കല്‍ ജനസംഘിനെ കൂട്ടിത്തൊടാന്‍ മടിച്ചിരുന്ന ജെ.പിയടക്കമുള്ള വലിയ നേതാക്കളുടെ വിശ്വാസമാര്‍ജ്ജിക്കാന്‍ ജനസംഘിന് കഴിഞ്ഞിരുന്നു. അവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതൊരു സുവര്‍ണ്ണാവസരമായിരുന്നു. ജനാധിപത്യവ്യവസ്ഥയില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന ഫാസിസ്റ്റ് പ്രവണതകളുള്ള ഒരു കക്ഷിക്ക് ജനാധിപത്യകക്ഷികളുടെ അംഗീകാരം വലിയ തോതില്‍ ലഭിക്കുക എന്നതില്‍ കവിഞ്ഞ് മറ്റേത് സ്വപ്നമാണ് കാണാന്‍ കഴിയുക? അതും കോണ്‍ഗ്രസ്സുപോലെ നിരന്തരം അധികാരത്തിലിരുന്ന ഒരു കക്ഷി, അതിന്റെതന്നെ കാരണങ്ങളാല്‍ ഏറ്റവും ക്ഷീണിതമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്‍.

1947 മുതല്‍ അവര്‍ കൊതിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ദിശയിലേക്ക്, ചരിത്രം അവര്‍ക്ക് ചവിട്ടുപടികള്‍ ഒരുക്കുകയായിരുന്നു. ജെ.പിയുടെ കാര്‍മ്മികത്വത്തില്‍ കോണ്‍ഗ്രസ്സ് (ഓ) യും സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാര്‍ട്ടിയും ചരണ്‍ സിങ്ങിന്റെ ഭാരതീയ ലോക്ദളും ലയിച്ച് ഒറ്റ പാര്‍ട്ടിയാകാന്‍ നിശ്ചയിച്ചപ്പോള്‍ ആ നിരയിലേക്ക് ഭാരതീയ ജനസംഘും പാഞ്ഞെത്തി. അങ്ങനെ നാലു പാര്‍ട്ടികള്‍ ലയിച്ച് ജനതാ പാര്‍ട്ടി, 1977 ജനുവരി 20ന് രൂപീകരിച്ചു.

ചരൺ സിങ്

ലോകത്തിലെ ഫാസിസ്റ്റ് പാര്‍ട്ടികളുടെ ചരിത്രം നോക്കുകയാണെങ്കില്‍, അപൂര്‍വ്വങ്ങളില്‍ അപൂര്‍വ്വമായ ഒരു സംഭവമായിരുന്നു അത്. ഒരു ഫാസിസ്റ്റ് കക്ഷി സ്വയം പിരിച്ചുവിട്ട് മറ്റൊരു പാര്‍ട്ടിയുടെ ശരീരത്തിനുള്ളിലേക്കൊതുങ്ങുക. അതും ആ രാഷ്ട്രീയശരീരത്തെ നിര്‍മ്മിക്കാന്‍ ജനാധിപത്യ പാര്‍ട്ടികളാണ് മുന്‍കൈയെടുത്തത് എന്നിരിക്കെ. തങ്ങളെ നിരന്തരം എതിര്‍ത്തിരുന്ന കക്ഷികളുടെ നേതാക്കള്‍ക്കൊപ്പമിരിക്കുക എന്നതിനെക്കാള്‍ ആ നേതാക്കള്‍ക്കൊപ്പം ഒരേ പാര്‍ട്ടിയുടെ നേതൃസ്ഥാനത്തിരിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞത് ഇന്ത്യന്‍ ഫാസിസ്റ്റുകളായ ഹിന്ദു വംശീയവാദികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അവര്‍ക്ക് രാഷ്ട്രീയമായി എത്താന്‍ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഉന്നതിയായിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ വീഥികളില്‍ അവരൊഴുക്കിയ ചോരയും, അവര്‍ വിക്ഷേപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന വെറുപ്പും പൊറുക്കപ്പെട്ടു; ആ ചോരയും വെറുപ്പും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച ആളുകളാല്‍തന്നെ. അവരെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ നെഹ്രുവിയന്‍ കാഴ്ചപ്പാടുകള്‍ ആകട്ടെ, ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ കൈയില്‍ സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തിന്റെ തത്ത്വങ്ങളായി മാറി.

ജനസംഘിനെ പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികള്‍ ഉള്‍ക്കൊണ്ടത് ഒറ്റയടിക്കല്ല എന്ന് അക്കാലത്തെ ചരിത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഉദാഹരണമായി, ജനതാ പാര്‍ട്ടിയുടെ ബീജാവാപം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്‍ സോഷ്യലിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന പ്രമീള ദണ്ഡവാതെ ജയിലിലായിരുന്നു. അവരുടെ പങ്കാളിയും പ്രമുഖ സോഷ്യലിസ്റ്റ് നേതാവുമായിരുന്ന മധു ദണ്ഡവാതെ ജയില്‍വിമുക്തനായി കഴിഞ്ഞിരുന്നു. അദ്ദേഹം, ജനതാ പാര്‍ട്ടിയുടെ രൂപീകരണത്തില്‍ ആമഗ്നനായി കഴിയുന്ന സമയത്ത്, ജയിലില്‍നിന്ന് പ്രമീള എഴുതുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്. ‘ജനാധിപത്യത്തിന് ചലിക്കാന്‍ തക്കവണ്ണം അന്തരീക്ഷം പ്രാപ്തമാകുന്നതുവരെ തെരഞ്ഞെടുപ്പു രാഷ്ട്രീയത്തെ ത്യജിക്കാന്‍ നാം തയ്യാറായെങ്കില്‍ മാത്രമേ, ഭാവിയുള്ള ഒരു പാര്‍ട്ടി എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള ആത്മാര്‍ത്ഥമായ സമരത്തെ നമുക്ക് പ്രത്യാശിക്കാന്‍ കഴിയൂ.’ ജനസംഘ്, ഇപ്പോള്‍ ഗാന്ധിയന്‍ ആദര്‍ശങ്ങളിലേക്ക് അടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്, എന്ന് മധു ദണ്ഡവാതെ, ജയിലില്‍ കഴിയുന്ന പ്രമീളയ്ക്ക് എഴുതിയ കത്തില്‍ സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു. അതായിരുന്നു, അവരെ പ്രകോപിപ്പിച്ചത്. അവര്‍ തിരിച്ചെഴുതി. ‘ഹിന്ദുമതത്തോടുള്ള ഗാന്ധിയുടെ പ്രതിബദ്ധത അതിന്റെ ഉള്‍ക്കൊള്ളല്‍ശേഷിയില്‍ ഊന്നിക്കൊണ്ടുള്ളതായിരുന്നു. ഹിന്ദുമതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശയം മതേതരമായ ഒന്നായിരുന്നു. മതപരമായ സ്പര്‍ദ്ധയിലും വെറുപ്പിലും ഊന്നുന്ന ഈ മനുഷ്യര്‍… എന്താണ് ഈ രണ്ടാശയങ്ങള്‍ക്കും പങ്കുവെക്കാനുള്ള പൊതുഘടകം? ഒരു പുതിയ പാര്‍ട്ടി രൂപീകരിക്കണമെങ്കില്‍, പഴയ പാര്‍ട്ടികള്‍ അവയുടെ കുറവുകളെ പോകാനനുവദിച്ചില്ലെങ്കില്‍, അവര്‍ സ്വയം വിശകലനത്തിന് മുതിരുന്നില്ലെങ്കില്‍, അവര്‍ മുഖസ്തുതിക്ക് ഒരു അവസാനമിടുന്നില്ലെങ്കില്‍, ആ പുതിയ പാര്‍ട്ടി മുമ്പത്തെ എല്ലാ വീഴ്ചകളുടെയും ഉല്‍പ്പന്നമാകും. എങ്ങനെയാണത് പുതിയ ഊര്‍ജ്ജത്തെ ഉള്‍ക്കൊള്ളുക. എങ്ങനെയാണത് സമ്പൂര്‍ണ്ണ വിപ്ലവത്തിന് പ്രാപ്തമാകുക.’

പ്രമീള ദണ്ഡവാതെ

സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാര്‍ട്ടിയിലെ അനേകംപേര്‍ക്ക് പ്രമീള ഉന്നയിച്ച അതേ സംശയങ്ങള്‍ ഉളവായിരുന്നു. സോഷ്യലിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന എസ്.എം. ജോഷിക്ക് പ്രവര്‍ത്തകരില്‍നിന്നും ധാരാളം എഴുത്തുകള്‍ ലഭിച്ചു. അതിലൊക്കെ പരാമര്‍ശിച്ചിരുന്നത് വലതുപക്ഷക്കാരും വര്‍ഗ്ഗീയവാദികളുമായി കൂട്ടുകൂടുന്നതിലുള്ള പ്രതിഷേധമായിരുന്നു.

പുതിയ പാര്‍ട്ടി നിര്‍ദ്ദേശം ജെ.പിയുടേതായതുകൊണ്ട് ഈ എതിര്‍പ്പുകളെല്ലാം ചായക്കോപ്പയിലെ കൊടുങ്കാറ്റായി. മൊറാര്‍ജി ദേശായി ചെയര്‍മാനും, ചരണ്‍ സിങ് വൈസ് ചെയര്‍മാനുമായി ജനതാ പാര്‍ട്ടി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. ജനറല്‍ സെക്രട്ടറിമാരായി മധു ലിമായേയും രാംധനും സുരേന്ദ്ര മോഹനും എല്‍.കെ. അദ്വാനിയും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

ജനതാ പാര്‍ട്ടിക്കുള്ളില്‍ കോണ്‍ഗ്രസ്സ് (ഓ) യുടേയും ലോക്ദളിന്റേയും സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാര്‍ട്ടിയുടേയും മുന്‍ സ്വത്വങ്ങള്‍ അലിഞ്ഞുചേര്‍ന്നപ്പോള്‍ ജനസംഘിന്റെ സ്വത്വം അത്രയ്ക്കും അലിഞ്ഞുചേര്‍ന്നില്ല. അതിന്റെ കാരണങ്ങളിലൊന്ന്, തങ്ങളുടെ തൊഴിലാളി സംഘടനയായ ഭാരതീയ മസ്ദൂര്‍ സംഘിന്റേയും വിദ്യാര്‍ത്ഥി സംഘടനയായ അഖില ഭാരതീയ വിദ്യാര്‍ത്ഥി പരിഷത്തിന്റേയും അസ്തിത്വങ്ങളെ സ്വതന്ത്രമായി നിലനിര്‍ത്താന്‍ അവര്‍ക്കു കഴിഞ്ഞു എന്നതാണ്. ജനസംഘിന്റെ തായ്‌വേരായ ആര്‍.എസ്.എസ്സും ഇളക്കമില്ലാതെ അതായിതന്നെ നിന്നു.

1977 ഫെബ്രുവരി 2ന് ഇന്ദിരാഗാന്ധിക്ക് കനത്ത ആഘാതമേല്‍പ്പിച്ച് ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിയും ദളിത് നേതാവുമായിരുന്ന ജഗ്ജീവന്‍ റാം, കോണ്‍ഗ്രസ്സ് വിട്ടു. തുടര്‍ന്ന് ഹേംവതി നന്ദന്‍ ബഹുഗുണയും നന്ദിനി സത്പതിയും പാര്‍ട്ടിവിട്ടു. ഇവരെല്ലാവരും ചേര്‍ന്ന് രൂപീകരിച്ച കോണ്‍ഗ്രസ്സ് ഫോര്‍ ഡെമോക്രസി (സി.എഫ്.ഡി.) അധികം താമസിയാതെ ജനതാ പാര്‍ട്ടിയില്‍ ലയിച്ചു. സി.പി.എം., ജനതാ പാര്‍ട്ടിയുമായി തെരഞ്ഞെടുപ്പു ധാരണയിലെത്തി.

ജഗ്ജീവൻ റാം

പുതിയ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ തീയതി 1977 മാര്‍ച്ച് 16 ആയി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു. ഇതിനിടയില്‍ ജനതാ പാര്‍ട്ടിക്ക് കലപ്പയേന്തിയ കര്‍ഷകന്‍ തെരഞ്ഞെടുപ്പു ചിഹ്നമായി അനുവദിച്ചു കിട്ടി. തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ കോണ്‍ഗ്രസ്സ്, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം ആദ്യമായി പരാജയത്തിന്റെ രുചിയറിഞ്ഞു. ജനതാ പാര്‍ട്ടി, 542 സീറ്റുകളില്‍ 295 സീറ്റുകള്‍ നേടി കേവലഭൂരിപക്ഷം ഉറപ്പിച്ചു. കോണ്‍ഗ്രസ്സിന്റെ സീറ്റുനില 154ലേക്ക് താണു. ജനതാ പാര്‍ട്ടിക്ക് 41.32 ശതമാനം വോട്ട് ലഭിച്ചപ്പോള്‍ കോണ്‍ഗ്രസ്സിന് 34.52 ശതമാനം വോട്ട് മാത്രമേ ലഭിച്ചുള്ളൂ.

ജനതാപാര്‍ട്ടിക്ക് കിട്ടിയ സീറ്റുകളില്‍ 71 എണ്ണത്തില്‍ വിജയിച്ചത് ചരണ്‍ സിങ്ങിന്റെ പഴയ ഭാരതീയ ലോക്ദളില്‍നിന്നു വന്നവരാണ്. മൊറാര്‍ജി ദേശായിയുടെ പഴയ കോണ്‍ഗ്രസ്സ് (ഓ) ക്കാര്‍ക്ക് 44 സീറ്റുകള്‍ ലഭിച്ചു. പഴയ സോഷ്യലിസ്റ്റുകാര്‍ക്ക് 28 സീറ്റുകള്‍ കിട്ടി. ജഗ്ജീവന്‍ റാമിന്റെ സി.എഫ്.ഡിക്കും 28 സീറ്റുകള്‍ ലഭിച്ചു. എന്നാല്‍ ജനസംഘ് ആണ് ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം കൊയ്തത്. പഴയ ജനസംഘില്‍നിന്നും വന്നവര്‍ക്ക് 93 സീറ്റുകള്‍ കിട്ടി. തൊട്ടുമുമ്പിലെ, 1971ലെ, തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ നാം നേരത്തെ കണ്ടപോലെ അവര്‍ക്ക് 22 സീറ്റുകളാണ് ലഭിച്ചിരുന്നത്.

22-ല്‍നിന്ന് 91ലേക്കുള്ള കുതിച്ചുചാട്ടത്തെ അവധാനതയോടെയാണ് ജനസംഘ് കൈകാര്യം ചെയ്തത്. ആ വിജയം ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ, അവരുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളര്‍ച്ചയല്ലെന്ന് അവര്‍ക്ക് നന്നായറിയാമായിരുന്നു. ഇന്ദിരാഗാന്ധി വിരുദ്ധവോട്ടുകള്‍, ജെ.പിയെപ്പോലുള്ള, സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെയും ഗാന്ധിയന്‍ രാഷ്ട്രീയശുദ്ധിയുടെയും പരിവേഷമുള്ള ഒരാള്‍ സമാഹരിച്ച ജനപിന്തുണയെ വോട്ടുകളാക്കി തങ്ങളുടെ പെട്ടിയില്‍ സമാഹരിച്ചതാണെന്ന് അവര്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാല്‍ ജനതാ പാര്‍ട്ടിയില്‍ ലയിച്ചുചേര്‍ന്ന മറ്റ് കക്ഷികള്‍ക്കൊന്നും അധികാരത്തിലേക്കുള്ള പ്രയാണത്തില്‍ തങ്ങളെ വെല്ലാനാവില്ലെന്നും അവര്‍ക്കറിയാമായിരുന്നു. അതിനാല്‍ ഏറ്റവും വലിയ ഘടകം എന്ന നിലയില്‍ പ്രധാനമന്ത്രി പദത്തിനുള്ള അവകാശവാദം ഒന്നും അവര്‍ ഉന്നയിച്ചിരുന്നില്ല. ജെ.പിയാകട്ടെ എന്നത്തെയുംപോലെ അധികാരത്തിന്റെ ഇടനാഴിയില്‍ പ്രവേശിക്കാന്‍ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. ഗാന്ധിയുടെ ശിഷ്യന്‍ എന്ന നിലയില്‍, സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിയുടെ സമയത്ത് ഗാന്ധി സ്വീകരിച്ച അതേ നിലപാട് അദ്ദേഹം തുടര്‍ന്നു. പകരം അദ്ദേഹം ജനതാ പാര്‍ട്ടിയിലെ നേതാക്കളേയും പുതുതായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സാമാജികരേയും രാജ്ഘട്ടില്‍, ഗാന്ധിയുടെ സമാധിസ്ഥലിയില്‍ വിളിച്ചുചേര്‍ത്തു. എല്ലാവരെയുംകൊണ്ട് രാഷ്ട്രസേവനത്തിനും ഐക്യത്തിനുമായി പ്രതിജ്ഞയെടുപ്പിച്ചു. ചരണ്‍ സിങ്ങിന് ആ ചടങ്ങില്‍ എത്താനായില്ല. കരുതിക്കൂട്ടിയല്ലെങ്കിലും, അത് ദുശ്ശകുനംപോലെ അനുഭവപ്പെട്ടെന്ന്, ജനതാപാര്‍ട്ടിക്കുള്ളില്‍, പഴയ ജനസംഘിനെ നയിച്ചിരുന്ന എല്‍.കെ. അദ്വാനി തന്റെ ആത്മകഥയില്‍ ഓര്‍ക്കുന്നു.

മൊറാർജി ദേശായി

അങ്ങനെ സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ കോണ്‍ഗ്രസ്സേതര പ്രധാനമന്ത്രിയായി മൊറാര്‍ജി ദേശായി, 1976 മാര്‍ച്ച് 24ന് സ്ഥാനമേറ്റു. കോണ്‍ഗ്രസ്സേതരന്‍ എന്ന് പൂര്‍ണ്ണമായും പറയാന്‍ കഴിയാത്ത മട്ടില്‍, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേരുകള്‍ കോണ്‍ഗ്രസ്സില്‍തന്നെയായിരുന്നു. പിളര്‍ന്ന കോണ്‍ഗ്രസ്സിന്റെ, ഒരു കഷണത്തിന്റെ നേതാവായിരുന്നല്ലോ അദ്ദേഹം. നിരവധി മത്സരങ്ങളെ അതിജീവിച്ചാണ് അദ്ദേഹം ആ കസേരയില്‍ എത്തിയത്. സ്വന്തം പാര്‍ട്ടിക്കുള്ളില്‍നിന്ന് ചരണ്‍ സിങ്ങും ജഗ്ജീവന്‍ റാമും അദ്ദേഹത്തിന് വെല്ലുവിളികള്‍ ഉയര്‍ത്തി. അപ്പോഴേക്കും ജെ.പിയുടെ ആരോഗ്യനില തകര്‍ന്നിരുന്നു. എങ്കില്‍പ്പോലും മൊറാര്‍ജി ദേശായിയെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന്റെ തര്‍ക്കത്തില്‍ അവസാനവാക്ക് ജെ.പിയുടെ തന്നെയായിരുന്നു.

ജനതാ പാര്‍ട്ടിക്കുള്ളിലെ ആഭ്യന്തര മത്സരത്തില്‍ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കാതെ തന്ത്രപരമായി നിലകൊള്ളുകയായിരുന്നു ഭാരതീയ ജനസംഘിന്റെ ഗുപ്ത ഘടകം. അവര്‍ക്കാവശ്യം താത്കാലികമായ ഒരു പ്രധാനമന്ത്രിക്കസേരയായിരുന്നില്ല, ഹിന്ദുരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാപനമായിരുന്നു. അതിലേക്കുള്ള താത്കാലികമായ ചവിട്ടുപടി എന്ന നിലയില്‍ മാത്രമാണ് അധികാരാരോഹണത്തെ അവര്‍ കണ്ടത്. എങ്കില്‍പ്പോലും ആ മന്ത്രിസഭയിലെ മൂന്ന് പ്രധാനപ്പെട്ട വകുപ്പുകള്‍ അവരുടെ കൈയിലെത്തി. ആര്‍.എസ്.എസ്സിന്റെ കളരിക്കുള്ളില്‍ വ്യക്തിത്വം വികസിപ്പിച്ച അടല്‍ ബിഹാരി വാജ്‌പേയിയും ലാല്‍ കൃഷ്ണ അദ്വാനിയും യഥാക്രമം വിദേശകാര്യമന്ത്രിയും വാര്‍ത്താവിതരണ, പ്രക്ഷേപണ മന്ത്രിയുമായി. ജനസംഘ് ഘടകത്തില്‍നിന്നും വന്ന മൂന്നാമന്‍, ബ്രിജ്‌ലാല്‍ വര്‍മ്മ, മറ്റൊരു പ്രധാനവകുപ്പായ വ്യവസായവകുപ്പിന്റെ മന്ത്രിയായി.

അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ ദൂരവ്യാപകമായ ഫലം ഉണ്ടാക്കിയത് മാധ്യമരംഗത്തായിരുന്നു. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയില്‍ സെന്‍സര്‍ഷിപ്പ് മാരകമായി മാധ്യമരംഗത്ത് പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നത് ആദ്യമായിട്ടായിരുന്നു. 1977 ആഗസ്റ്റില്‍ പുതിയ സര്‍ക്കാരിലെ വാര്‍ത്താവിതരണ, പ്രക്ഷേപണ മന്ത്രിയായിരുന്ന എല്‍.കെ. അദ്വാനി അവതരിപ്പിച്ച ധവളപത്രപ്രകാരം, അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് 253 പത്രപ്രവര്‍ത്തകര്‍ അറസ്റ്റിലായി. അതില്‍ 110 പേരെ മിസ പ്രകാരവും, 110 പേരെ ഡിഫന്‍സ് ഓഫ് ഇന്ത്യ റൂള്‍ പ്രകാരവും, 33 പേരെ മറ്റ് നിയമങ്ങള്‍ പ്രകാരവുമാണ് അറസ്റ്റുചെയ്തത്. ബി.ബി.സിയുടെ മാര്‍ക്ക് ടുള്ളി അടക്കം 29 വിദേശ പത്രപ്രവര്‍ത്തകര്‍ക്ക് ഇന്ത്യയില്‍ കാലുകുത്താനുള്ള അനുമതി നിഷേധിച്ചു. ഇന്ത്യയില്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചിരുന്ന 51 വിദേശ പത്രപ്രവര്‍ത്തകര്‍ക്ക് അക്രഡിറ്റേഷന്‍ നിഷേധിച്ചു. അതില്‍ 7 പേരെ രാജ്യത്തുനിന്നും പുറത്താക്കി.

മാർക്ക് ടുള്ളി

ബി.ജി. വര്‍ഗ്ഗീസിനെയും കുല്‍ദീപ് നയ്യാറിനെയും റൊമേഷ് ഥാപ്പറിനെയും പോലും ഒഴിവാക്കാത്ത മാധ്യമശത്രുതയാണ് അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് ഇന്ദിരാഗാന്ധി തുടര്‍ന്നിരുന്നത് എന്നതിനാല്‍ മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യം പുനഃസ്ഥാപിച്ച ആള്‍ എന്ന നിലയില്‍ എല്‍.കെ. അദ്വാനിക്ക് ഇന്ത്യന്‍ പത്രപ്രവര്‍ത്തനരംഗം പിന്നീട് കൊടുത്ത സ്വീകാര്യത ചെറുതായിരുന്നില്ല. വാര്‍ത്താവിതരണ, പ്രക്ഷേപണ മന്ത്രിയായി അധികാരമേറ്റ് അധികം വൈകാതെ അദ്വാനി, വ്യത്യസ്ത മാധ്യമങ്ങളുടെ എഡിറ്റര്‍മാരേയും ബ്യൂറോ ചീഫുമാരേയും സീനിയര്‍ കറസ്‌പോണ്ടന്റുമാരേയും വിളിച്ചുകൂട്ടി ന്യൂഡല്‍ഹിയിലെ ഇന്ത്യന്‍ ആന്‍ഡ് ഈസ്റ്റേണ്‍ ന്യൂസ് പേപ്പേഴ്‌സ് സൊസൈറ്റി കെട്ടിടത്തില്‍ ഒരു മീറ്റിങ്ങ് നടത്തി. അതില്‍ അദ്ദേഹം പ്രസംഗിച്ചതിന്റെ പ്രസക്തഭാഗം ഇതാണ്.

‘സമൂഹത്തിലെ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളെയാണ് അടിയന്തരാവസ്ഥ നേരിട്ടു ബാധിച്ചത്. രാഷ്ട്രീയപ്രവര്‍ത്തകര്‍, മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകര്‍, നിയമജ്ഞര്‍ എന്നിവരാണവര്‍. പ്രതിപക്ഷ പാര്‍ട്ടികളിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവര്‍ത്തകരിലായിരുന്നു എന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതീക്ഷ. എന്റെ സ്വന്തം പ്രത്യയശാസ്ത്ര കുടുംബം ചെലുത്തിയ പ്രതിരോധത്തില്‍ ഞാന്‍ സംതൃപ്തനാണെങ്കിലും പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ മുഴുവന്‍ പ്രകടനം നിരാശാജനകം ആയിരുന്നു. കൂടുതല്‍ ഊര്‍ജ്ജസ്വലവും ശക്തവുമായ പ്രതിരോധം ഞങ്ങള്‍ കാഴ്ചവെക്കേണ്ടിയിരുന്നു. മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകരുടെ കാര്യം എടുക്കുകയാണെങ്കില്‍, നിങ്ങള്‍ പ്രൊഫഷണലുകള്‍ ആണ്. രാഷ്ട്രീയപ്രവര്‍ത്തകര്‍ക്ക്, രാഷ്ട്രീയം ഒരു ദൗത്യമാണ്. അക്കാര്യം മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകരുടെ കാര്യത്തില്‍ പ്രയോഗിക്കാന്‍ പറ്റുന്നതല്ല. നിങ്ങളില്‍നിന്നും പ്രതീക്ഷിച്ചത് പ്രൊഫഷന്‍ അനുശാസിക്കുന്ന ദാര്‍ഢ്യമാണ്. പക്ഷെ സര്‍ക്കാര്‍ കുനിയാന്‍ പറഞ്ഞപ്പോള്‍ നിങ്ങളില്‍ പലരും ഇഴയാന്‍ തയ്യാറായി എന്ന വസ്തുത എന്നെ സങ്കടപ്പെടുത്തുന്നു.’

ഇത്തരം പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെയും അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ പൊടി തട്ടിക്കളയുന്ന രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങളിലൂടെയും അദ്വാനിയും അദ്ദേഹം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഹിന്ദു വംശീയതയുടെ വിവിധ മുഖങ്ങളും ഇന്ത്യന്‍ മാധ്യമങ്ങള്‍ക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടതായി. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിലെ മാധ്യമങ്ങള്‍, സ്വമേധയാ എതിര്‍ത്തിരുന്ന ഒന്നായിരുന്നു അതുവരെ ഹിന്ദു വംശീയത. ഭരണഘടനയും നെഹ്രുയുഗവും മുന്നോട്ടുവെച്ച മൂല്യങ്ങളായിരുന്നു അതുവരെ അവയെ മുന്നോട്ടു നയിച്ചത്. എന്നാല്‍ അടിയന്തരാവസ്ഥയിലെ അടിച്ചമര്‍ത്തലും പിന്നാലെ വന്ന അദ്വാനി എന്ന വാര്‍ത്താവിതരണ, പ്രക്ഷേപണ മന്ത്രിയുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും ഹിന്ദു വംശീയവാദത്തിന് മാധ്യമങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ സ്വീകാര്യത നല്‍കി. സംസ്‌കാരത്തെ ഹിന്ദു വംശീയവല്‍ക്കരണത്തിന് വിധേയമാക്കുക എന്ന ആര്‍.എസ്.എസ്സിന്റെ ലക്ഷ്യത്തിന് അവ ആധികാരികത നല്‍കി. പില്‍ക്കാലത്ത് അവര്‍ നടത്തിയ ഭീകരമായ ചോരചൊരിച്ചിലിനെ ലഘൂകരിച്ചു കാണിക്കാന്‍ ഒരുപറ്റം മാധ്യമങ്ങളെങ്കിലും ശ്രമിച്ചു. ഗുജറാത്ത് വംശഹത്യയിലേക്ക് മാധ്യമങ്ങള്‍ പ്രേരിപ്പിക്കുക കൂടിചെയ്യുന്നത് പിന്നീട് നാം കാണുകയുണ്ടായി.

എൽ,കെ. അദ്വാനി

മാധ്യമങ്ങളുടെ പരിലാളന ഏറ്റുവാങ്ങാന്‍ അദ്വാനി കൈക്കൊണ്ട നടപടികളുടെ സ്വഭാവമറിയാന്‍ ചില ഉദാഹരണങ്ങള്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടാം. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിലെ സ്വയംഭരണാവകാശമുണ്ടായിരുന്ന നാല് വാര്‍ത്താ ഏജന്‍സികളെ-പി.ടി.ഐ., യു.എന്‍.ഐ., ഹിന്ദുസ്ഥാന്‍ സമാചാര്‍, സമാചാര്‍ ഭാരതി എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്ത് ‘സമാചാര്‍’ എന്ന പേരില്‍ ഒറ്റ ഏജന്‍സിയാക്കി മാറ്റുകയുണ്ടായി. ആ തീരുമാനം പുനഃപരിശോധിക്കാന്‍ ജനതാ സര്‍ക്കാര്‍ മുതിര്‍ന്നു. അദ്വാനി അതിനുവേണ്ടി ഒരു കമ്മിറ്റിയെ നിയോഗിക്കുകയുണ്ടായി. പ്രശസ്ത പത്രപ്രവര്‍ത്തകനായ കുല്‍ദീപ് നയ്യാറെയാണ് ആ കമ്മിറ്റിയുടെ ചെയര്‍മാനായി നിയോഗിച്ചത്. ഇന്ത്യയുടെ സ്വതന്ത്ര മാധ്യമരംഗം അതിനെ ശുഭോദര്‍ക്കമായാണ് ദര്‍ശിച്ചത്. പിന്നീട് ആ കമ്മിറ്റിയുടെ ശുപാര്‍ശപ്രകാരം മേല്‍പ്പറഞ്ഞ നാല് ന്യൂസ് ഏജന്‍സികളെയും പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാന്‍ തീരുമാനിച്ചു. അതും മാധ്യമരംഗത്തിന്റെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി.

അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് തകര്‍ത്തുകളഞ്ഞ പ്രസ് കൗണ്‍സില്‍ ഓഫ് ഇന്ത്യ പുനഃസ്ഥാപിച്ചതാണ് മറ്റൊരു ഉദാഹരണം. അതിലേക്ക് അദ്വാനി നിര്‍ദ്ദേശിച്ച ഒരംഗം ഇടതുപക്ഷക്കാരനായ നിഖില്‍ ചക്രവര്‍ത്തി ആയിരുന്നു. അദ്വാനിയുടെതന്നെ സഹപ്രവര്‍ത്തകര്‍ ആ നിയമനത്തെ എതിര്‍ത്തപ്പോള്‍ താന്‍ പറഞ്ഞത് അദ്വാനി ആത്മകഥയില്‍ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ‘അദ്ദേഹം ഇടതുപക്ഷക്കാരനാണോ അല്ലയോ എന്നത് എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു യോഗ്യതയോ അയോഗ്യതയോ അല്ല. ഒരു മാധ്യമപ്രവര്‍ത്തകന്‍ എന്ന നിലയില്‍ ഞാന്‍ അദ്ദേഹത്തെ ബഹുമാനിക്കുന്നു. കാരണം അദ്ദേഹം, അടിയന്തരാവസ്ഥയ്‌ക്കെതിരെ ശബ്ദമുയര്‍ത്താന്‍ ധൈര്യം കാണിച്ചവനാണ്.’

നിഖിൽ ചക്രവർത്തി

ജനതാ സര്‍ക്കാര്‍, ഒരു ക്ഷണിക സര്‍ക്കാര്‍ ആയാണ് അവസാനിച്ചത്. പല പാര്‍ട്ടികള്‍ ചേര്‍ന്നുണ്ടായ ആ പരീക്ഷണം പല പാര്‍ട്ടികളായി പൊട്ടിപ്പിളര്‍ന്ന് അവസാനിച്ചു. 1979 ജൂലൈ 15ന് മൊറാര്‍ജി ദേശായി പ്രധാനമന്ത്രി പദത്തില്‍നിന്നും രാജിവെച്ചു. ജനതാ പാര്‍ട്ടി പിളര്‍ന്നുണ്ടായ ഒരു കഷണത്തിന്റെ പിന്തുണയോടെ ചരണ്‍ സിങ്ങ് 1979 ജൂലൈ 28ന് പ്രധാനമന്ത്രിയായി. കോണ്‍ഗ്രസ്സ് പുറത്തുനിന്നും ആ മന്ത്രിസഭയെ പിന്‍തുണച്ചു. പക്ഷേ, 1979 ആഗസ്റ്റ് 19ന് ചരണ്‍ സിങ്ങിനും രാജിവെക്കേണ്ടി വന്നു. അങ്ങനെ ഇരുപത്തെട്ടു മാസത്തെ ജനതാ പാര്‍ട്ടിയുടെ ഭരണവും ആ പാര്‍ട്ടിയും അവസാനിച്ചു. ആ പാര്‍ട്ടിയുടെ യഥാര്‍ത്ഥ നിര്‍മ്മാതാവായ ജെ.പി., 1979 ഒക്ടോബര്‍ 8ന് ഒരു ദുരന്തനായകനെപ്പോലെ വിട പറഞ്ഞു.

ജനതാ പരീക്ഷണത്തില്‍ ആത്യന്തികമായി നേട്ടംകൊയ്ത ഒരേ ഒരു കക്ഷി ജനസംഘ് ആയിരുന്നു. ആ പേര് ഉപേക്ഷിച്ച് ജനതാ പാര്‍ട്ടിയില്‍ അവര്‍ ലയിച്ചെങ്കിലും അതിനുള്ളില്‍ അവര്‍ അസ്തിത്വം നിലനിര്‍ത്തിയിരുന്നു. ജനതാ പാര്‍ട്ടിയുടെ രൂപീകരണവേളയില്‍ ഉയര്‍ന്നിരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്‌നം ദ്വയാംഗത്വത്തിന്റേതായിരുന്നു. ഒരേസമയം ജനതാ പാര്‍ട്ടിയിലും ആര്‍.എസ്.എസ്സിലും അംഗമായിരുന്നു മിക്കവാറും പഴയ ജനസംഘുകാര്‍. ഇതുവഴി അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വത്വം നിലനിര്‍ത്താന്‍ അവര്‍ക്കു കഴിഞ്ഞു. ആര്‍.എസ്.എസ്. അതിന്റെ പരിവാര്‍ സംഘടനകളെ, പ്രത്യേകിച്ചും അവരുടെ തൊഴിലാളി സംഘടനയായ ബി.എം.എസ്സിനെയും വിദ്യാര്‍ത്ഥി സംഘടനയായ എ.ബി.വി.പിയെയും അതേപടി നിലനിര്‍ത്തിയിരുന്നു. മാത്രമല്ല, 1977-ല്‍ നടത്തിയ തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ജനതാ പാര്‍ട്ടിയിലെ മുന്‍ ജനസംഘ് പ്രവര്‍ത്തകര്‍ രാജസ്ഥാനിലെയും മദ്ധ്യപ്രദേശിലെയും ഹിമാചല്‍ പ്രദേശിലെയും ഡല്‍ഹിയിലെയും മുഖ്യമന്ത്രിപദത്തിലും എത്തിയിരുന്നു.

ജനതാ പാര്‍ട്ടിയുടെ മറ പിടിച്ചുള്ള ഹിന്ദു വംശീയതയുടെ നവോദയം ഇന്ത്യന്‍ സമൂഹത്തിലും ഹിംസാത്മകമായി പ്രതിഫലിച്ചു. ചന്ദ്രബാന്‍ പ്രസാദ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ ഫ്യൂഡല്‍ക്രമത്തിന്റെ തളര്‍ച്ചയില്‍നിന്നും ആ സമൂഹം പുറത്തുവന്നു. ഇന്ത്യന്‍ സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രത്തില്‍ പലപ്പോഴും കണ്ടിട്ടുള്ള, സാമൂഹികചലനാത്മകത നേടിയ പിന്നാക്കസമുദായങ്ങള്‍ അവരുടെ ഉള്ളില്‍ വ്യാജമായ സവര്‍ണ്ണബോധം പേറുന്ന രീതിയും കാണാന്‍ തുടങ്ങി. ബീഹാറിലെ ഉള്‍നാടന്‍ ഗ്രാമമായ ബെല്‍ച്ചിയില്‍ 1977 മെയ് 27ന്, ഒമ്പത് ദളിതരേയും രണ്ട് മറ്റ് കര്‍ഷകത്തൊഴിലാളികളേയും സവര്‍ണ്ണരും, അവര്‍ണ്ണരെങ്കിലും സമ്പന്നരായ ഭൂപ്രഭുക്കളും ചേര്‍ന്ന് കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു. ജനതാ സര്‍ക്കാര്‍ പ്രതികരിക്കാന്‍ അറച്ചുനിന്നപ്പോള്‍ ഇന്ദിരാഗാന്ധി, ബെല്‍ച്ചിയിലേക്ക് കുതിച്ചെത്തി. വെള്ളക്കെട്ടു നിറഞ്ഞ പ്രദേശം ഒരു ആനയുടെ പുറത്തുകയറിയാണ് ഇന്ദിരാഗാന്ധി തരണം ചെയ്തത്.

ചരണ്‍ സിങ്ങിന്റെ പതനത്തോടെ രാഷ്ട്രപതി സഞ്ജീവ റെഡ്ഡി ലോക്‌സഭ പിരിച്ചുവിട്ടു. 1980-ല്‍ നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ഇന്ദിരാഗാന്ധി നയിച്ച കോണ്‍ഗ്രസ്സ് (ഐ), 351 സീറ്റുകള്‍ നേടി ഭരണം തിരിച്ചുപിടിച്ചു. ജനതാപാര്‍ട്ടിയുടെ പ്രകടനം ശോചനീയമായിരുന്നു. വെറും 31 സീറ്റില്‍ അവര്‍ ഒതുങ്ങി. ജനതാ പാര്‍ട്ടിക്കുള്ളിലെ ജനസംഘ് ഘടകം 1977-ല്‍ 93 സീറ്റുകള്‍ നേടിയിരുന്നെങ്കില്‍ ഇപ്പോഴത് 16 എണ്ണമായി ചുരുങ്ങി. എങ്കില്‍പ്പോലും ജനതാപാര്‍ട്ടിക്കുള്ളില്‍ ആ ഘടകത്തിനായിരുന്നു, മുമ്പെന്നപോലെ മേല്‍ക്കൈ. തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്‍പേ തന്നെ ജനതാ പാര്‍ട്ടി വിട്ട ചരണ്‍ സിങ്ങിന്റെ ഭാരതീയ ലോക്ദള്‍ 41 സീറ്റുകള്‍ നേടുകയുണ്ടായി.

ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി
ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി

ഇന്ദിരാഗാന്ധിക്കെതിരെ, പ്രത്യേകിച്ചും അടിയന്തരാവസ്ഥ മുന്നോട്ടുവെച്ച സമഗ്രാധിപത്യ പ്രവണതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍, ജനസംഘുമായി ചേരാനുള്ള തീരുമാനം അന്ധമായെടുത്ത നേതാക്കള്‍ ഇക്കാലമായപ്പോഴേക്കും പുനര്‍വിചിന്തനം ചെയ്തുതുടങ്ങി. തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയമായ ഇടം, ഇന്ത്യയിലെ ഫാസിസ്റ്റ് പാര്‍ട്ടി പിടിച്ചെടുക്കുന്നത് അവര്‍ വേദനയോടെ മനസ്സിലാക്കി. ജനതാപാര്‍ട്ടിയിലെ മുന്‍കാല സോഷ്യലിസ്റ്റ് ഘടകത്തിലെ മധു ലിമായേ ആണ് ആദ്യം പ്രതികരിച്ചത്. തന്റെ പാര്‍ട്ടിയിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം പേര്‍ ആര്‍.എസ്.എസ്സുമായി പുലര്‍ത്തുന്ന ബന്ധം അദ്ദേഹത്തെ അസ്വസ്ഥനാക്കി. ഹിന്ദു രാഷ്ട്ര സംസ്ഥാപനത്തിനായി തങ്ങളെ കരുവാക്കുന്നത് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ജനതാ പാര്‍ട്ടി പ്രവര്‍ത്തകരുടെ ആര്‍.എസ്.എസ്. അംഗത്വം ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇത് വലിയ ഒച്ചപ്പാടുണ്ടാക്കി. 1979 സെപ്റ്റംബര്‍ 2ന് നടന്ന ജനതാ പാര്‍ട്ടിയുടെ ദേശീയ എക്‌സിക്യൂട്ടീവിലെ പ്രധാന ചര്‍ച്ചാവിഷയം ഇതായിരുന്നു. അതില്‍ എല്‍.കെ. അദ്വാനി സംസാരിച്ചത് ഇമ്മട്ടിലായിരുന്നു. ‘എന്റെ രാജ്യസ്‌നേഹത്തിന്റേയും പൊതു പെരുമാറ്റത്തിന്റേയും പരിശീലനം കിട്ടിയത് ആര്‍.എസ്.എസ്സില്‍നിന്നാണ്. അര്‍പ്പണമനോഭാവമുള്ള, സ്വാര്‍ത്ഥരഹിതരായ, നിര്‍മ്മാണാത്മക പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി ചെലവഴിക്കാന്‍ തക്ക അങ്ങേയറ്റം കഴിവുള്ള കേഡര്‍മാര്‍ ഇത്രയധികമുള്ള മറ്റൊരു സന്നദ്ധസംഘടന ഈ രാജ്യത്തില്‍ ഇല്ല. ആര്‍.എസ്.എസ്. എനിക്ക് തലതൊട്ടപ്പനെപ്പോലെയാണ്. അതുമായുള്ള എന്റെ തുടര്‍ബന്ധത്തില്‍ ഞാന്‍ അഭിമാനം കൊള്ളുന്നു. ആര്‍.എസ്.എസ്സുമായുള്ള എന്റെ ബന്ധത്തെ തള്ളിപ്പറയാന്‍ ഒരു ദുഷ്പ്രചാരണത്തിനും സാധ്യമല്ല.’

മധു ലിമായേ

ഇങ്ങനെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പേ ജനതാ പാര്‍ട്ടിയിലുണ്ടായ ധ്രുവീകരണം തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം രൂക്ഷമായി. 1980 ഏപ്രില്‍ 4ന് ചേര്‍ന്ന ജനതാ പാര്‍ട്ടിയുടെ ദേശീയ എക്‌സിക്യുട്ടീവില്‍ പതിനാലിനെതിരെ പതിനേഴ് വോട്ടിന്, മുന്‍ ജനസംഘ് പ്രവര്‍ത്തകരെ ജനതാ പാര്‍ട്ടിയില്‍നിന്നും പുറന്തള്ളാനുള്ള തീരുമാനം കൈക്കൊള്ളുകയുണ്ടായി. അതേത്തുടര്‍ന്ന് 1980 ഏപ്രില്‍ 6ന് അടല്‍ ബിഹാരി വാജ്‌പേയ് പ്രസിഡന്റും, എല്‍.കെ. അദ്വാനിയും സിക്കന്ദര്‍ ഭക്തും സുരാജ് ഭാനും ജനറല്‍ സെക്രട്ടറിമാരുമായും ഹിന്ദുത്വ തെരഞ്ഞെടുപ്പു രാഷ്ട്രീയം അതിന്റെ പുതിയ അവതാരം കൈക്കൊണ്ടു, ഭാരതീയ ജനതാ പാര്‍ട്ടി അഥവാ ബി.ജെ.പി. എന്ന പേരില്‍.

Comments

comments