കാലടി ശ്രീശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സര്വകലാശാല അച്ചടക്കലംഘനം ആരോപിച്ച് സസ്പെന്ഡ് ചെയ്ത പതിനാറ് വിദ്യാര്ഥികള് നല്കിയ ഹര്ജിയില് വാദം പൂര്ത്തിയാക്കിയ കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ സിംഗിള് ബെഞ്ച് തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെ വിധി പറയും. ഇതിനകം കേരളത്തിന്റെ പൊതുശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയ വിദ്യാര്ഥികളുടെ സത്യഗ്രഹസമരം അപ്പോള് ഇരുപത്തിരണ്ടാം ദിവസത്തിലായിരിക്കും. പതിനാറ് വിദ്യാര്ഥികളുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കയും അവരുടെ അവകാശങ്ങള്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടത്തോടുള്ള ഐക്യദാര്ഢ്യവും ഈ സന്ദര്ഭത്തില് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. അതവിടെ നില്ക്കെതന്നെ, കോടതിവിധി ആര്ക്ക് അനുകൂലമായാലും കേരളത്തിന്റെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ ചരിത്രത്തിലെ നിര്ണായകമായ ഒരു വഴിത്തിരിവായി കാലടി പ്രശ്നത്തെ കാണേണ്ടതുണ്ട്. ഒരുപക്ഷേ, നമ്മുടെ സര്വകലാശാലാ സങ്കല്പങ്ങള് നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധികളിലൊന്നിന്റെ തുടക്കമായും കാലടിയിലെ സംഭവവികാസങ്ങള് ഭാവിയില് വായിക്കപ്പെട്ടേക്കാം. ഈ വ്യവഹാരത്തില് യഥാര്ഥത്തില് ഒരു വിജയിയേ ഉള്ളൂ. അത് കോടതിയില് നീതി തേടുന്ന വിദ്യാര്ഥികളോ അവര്ക്കെതിരെ നടപടിയെടുത്ത സര്വകലാശാലയോ അല്ല. ഇത്രയും കാലം കേരളം ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പടിപ്പുറത്ത് മാത്രം നിര്ത്തിയിരുന്ന ”തീവ്രവലതുപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസദര്ശന”മാണ് ആ വിജയി. സര്വകലാശാല എന്ന ജനാധിപത്യസ്ഥാപനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമൂല്യങ്ങളെയും അതിന്റെ അക്കാദമിക സ്വയംഭരണത്തെയും വിമര്ശനാത്മക ചിന്തയുടെ സാധ്യതകളെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ആ ദര്ശനം കാലടിയില് ശക്തമായ സാന്നിധ്യം അറിയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ സമരവും അതിനെത്തുടര്ന്നുണ്ടായ വ്യവഹാരവും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസമേഖലയെ സംബന്ധിച്ചുള്ള വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ-ദാര്ശനിക പ്രശ്നത്തിലേക്ക് വഴി തുറക്കുന്നുണ്ട്. വിദ്യാര്ഥികളുടെ നീതിക്കുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടം ഉയര്ത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങള് അതിനുമപ്പുറം കടന്ന് കേരളത്തിന്റെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാവിയിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു.
വിദ്യാര്ഥിസമരമോ അതിനെത്തുടര്ന്നുണ്ടാകുന്ന അച്ചടക്കനടപടികളോ കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തില് പുതിയ അനുഭവങ്ങളല്ല. അത്തരം സമരങ്ങളിലൂടെ കടന്നുവന്നവരാണ് നമ്മുടെ രാഷ്ട്രീയനേതൃത്വത്തിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളില് ഇന്ന് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നവരില് പലരും. എന്നാല് കാലടിയില് ഇതുവരെ കാണാത്ത രണ്ട് പ്രവണതകള് ഒരുമിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു എന്നതാണ് ആശങ്കാകുലം. ഒന്നാമത്തേത്, വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് പരീക്ഷ എഴുതാന് അവസരം നല്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി സിംഗിള് ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടപ്പോള് അതിനെതിരെ സര്വകലാശാലതന്നെ ഡിവിഷന് ബെഞ്ചിനെ സമീപിച്ചതാണ്. സ്വന്തം വിദ്യാര്ഥികളുടെ അക്കാദമികഭാവി സംരക്ഷിക്കേണ്ട സ്ഥാപനമാണ് അവര്ക്കു ലഭിച്ച നീതിന്യായപരമായ ആശ്വാസം തടയാന് കോടതിയെ സമീപിക്കുന്നത്. ഈ വിചിത്രമായ വൈരുധ്യത്തിനപ്പുറം അച്ചടക്കനടപടികള് പ്രതികാരസ്വഭാവം കൈവരിക്കുന്നുവെന്ന സൂചനയും ആ നിലപാടിലുണ്ട്. രണ്ടാമത്തേത്, സമരത്തില് പങ്കെടുത്ത വിദ്യാര്ഥികള് മാപ്പുപറഞ്ഞാല് തിരിച്ചെടുക്കാമെന്ന സിന്ഡിക്കേറ്റിന്റെ നിലപാടാണ്. ക്രിമിനല് കേസ് നിലവിലുള്ള സാഹചര്യത്തില്, രേഖാമൂലം മാപ്പുപറയുക എന്നത് കേവലം അച്ചടക്കനടപടിക്കു മുന്നിലുള്ള ഖേദം രേഖപ്പെടുത്തല് മാത്രമായി നിലനില്ക്കണമെന്നില്ല. കുറ്റം ചെയ്തതായി വിദ്യാര്ഥികള് സ്വയം സമ്മതിച്ചതിന്റെ രേഖയായി അത് വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുമുണ്ട്. ഈ സാങ്കേതികതയ്ക്കപ്പുറം, ഇവിടെ ‘മാപ്പ്’ എന്നത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ അധികാരത്തിനു മുന്നില് വിദ്യാര്ഥികള് തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയനിലപാടും പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശവും ഉപേക്ഷിച്ച് കീഴടങ്ങണമെന്ന ആവശ്യമായി മാറുകയാണ്. വിദ്യാര്ഥികളെ അവകാശങ്ങളുള്ള പൗരന്മാരായല്ല, സ്ഥാപനത്തിന്റെ അധികാരത്തിനു വിധേയമായി മാത്രം നിലനില്ക്കേണ്ട ‘അച്ചടക്കവിഷയ’ങ്ങളായി കാണുന്ന വിദ്യാഭ്യാസദര്ശനത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ് സര്വകലാശാല അധികൃതര് സ്വീകരിച്ച മേല്പ്പറഞ്ഞ രണ്ടു നിലപാടുകളും.
‘സര്വകലാശാലകളുടെ കാവിവല്ക്കരണം’ എന്നത് ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനങ്ങളില് ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തോട് ആഭിമുഖ്യമുള്ളവരെ നിയമിക്കുന്നതോ പാഠ്യപദ്ധതികളില് ഹിന്ദുത്വപരമായ ചരിത്രവായനകള് ഒളിച്ചുകടത്തുന്നതോ മാത്രമല്ല. സര്വകലാശാല എന്ന ജനാധിപത്യസ്ഥാപനത്തിന്റെ ആന്തരികസംസ്കാരത്തെയും അധികാരബന്ധങ്ങളെയും വിമര്ശനത്തോടും വിയോജിപ്പുകളോടുമുള്ള സമീപനത്തെയും മാറ്റിത്തീര്ക്കുന്ന പ്രക്രിയ കൂടിയാണത്. ഈ പ്രക്രിയയെ മൂന്ന് തലങ്ങളില് മനസ്സിലാക്കാം. ഒന്നാമത്തേത്, ഔദ്യോഗിക അധികാരസ്ഥാനങ്ങളില് ഹിന്ദുത്വതാല്പ്പര്യങ്ങള്ക്കനുസരിച്ചുള്ള നിയമനങ്ങളും സ്ഥാനാരോഹണങ്ങളും നടത്തുക എന്നതാണ്. ഭരണപരവും പ്രത്യക്ഷത്തില്തന്നെ രാഷ്ട്രീയവുമാണ് ഈ ഇടപെടല്. രണ്ടാമത്തേത്, പാഠ്യപദ്ധതികള്, ഗവേഷണസ്വഭാവം, അക്കാദമിക നയങ്ങള് എന്നിവയില് നാം പിന്പറ്റിപ്പോരുന്ന മതേതര-ജനാധിപത്യ ഭാവനയെ നിഷ്കാസനം ചെയ്യുക എന്നതാണ്. ആദ്യ തലത്തോളം പ്രത്യക്ഷമല്ല എങ്കിലും ജാഗ്രതയുള്ള ഒരു അക്കാദമിക സമൂഹത്തിന് അതെളുപ്പം തിരിച്ചറിയാവുന്നതേയുള്ളു. എന്നാല് മൂന്നാമത്തേത് കൂടുതല് സൂക്ഷ്മവും ദീര്ഘകാലാടിസ്ഥാനത്തില് കൂടുതല് അപകടകരവുമാണ്. സര്വകലാശാലയുടെ ജനാധിപത്യബോധത്തെയും അതിന്റെ പെരുമാറ്റസംസ്കാരത്തെയും വലതുപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസദര്ശനം ഭരിക്കാന് തുടങ്ങുക എന്നതാണത്. വിയോജിപ്പിനെ ശത്രുതയായും, പ്രതിഷേധത്തെ അച്ചടക്കലംഘനമായും, വിമര്ശനത്തെ സ്ഥാപനത്തോടുള്ള അവഹേളനമായും കാണുന്ന ഒരു ഭരണസംസ്കാരത്തിന്റെ രൂപീകരണമാണത്. സര്വകലാശാലയെ വിമര്ശനത്തിന്റെയും സംവാദത്തിന്റെയും ജനാധിപത്യപരമായ വിയോജിപ്പിന്റെയും ഇടമായി കാണുന്നതിനു പകരം അനുസരണവും വിധേയത്വവും ഉറപ്പാക്കേണ്ട അധികാരസ്ഥാപനമായി മാറ്റുവാനുള്ള ശ്രമം കൂടിയാണിത്. ഇതിനെയാണ് ‘തീവ്രവലതുപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസദര്ശനം’ എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാന് കഴിയുക.
2026 ജൂലൈ മുതല് സര്വകലാശാലയിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ അപര്യാപ്തത, കുടിവെള്ളക്ഷാമം, ഹോസ്റ്റല് നിയന്ത്രണങ്ങള്, അധ്യാപക ഒഴിവുകള് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങള് ഉന്നയിച്ച് എസ്.എഫ്.ഐയുടെ ബാനറില് വിദ്യാര്ഥികള് സമരത്തിലായിരുന്നു. ഓഗസ്റ്റ് 13-ന് സിന്ഡിക്കേറ്റ് യോഗത്തിനിടെ നടന്ന പ്രതിഷേധവും അതിന്റെ ഭാഗമായി നാടകവിഭാഗം അവതരിപ്പിച്ച ‘സ്പൊണ്ടേനിയസ് ഡ്രാമ’യുമാണ് പിന്നീട് വലിയ വിവാദത്തിലേക്ക് വളര്ന്നത്. വൈസ് ചാന്സലറുടെ പ്രതീകാത്മക ശവസംസ്കാരമാണ് വിദ്യാര്ഥികള് നടത്തിയതെന്നും അവരെ കൈയേറ്റം ചെയ്യുകയും വാഹനത്തിന് കേടുപാടുകള് വരുത്താന് ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തെന്നുമാണ് സര്വകലാശാലയുടെ ആരോപണം. എന്നാല്, നിശ്ചലമായ സ്റ്റേജ് ലൈറ്റുകളുടെ പ്രതീകാത്മക ശവസംസ്കാരമായിരുന്നു നാടകത്തിന്റെ പ്രമേയമെന്നാണ് വിദ്യാര്ഥികളുടെ വിശദീകരണം. ഈ ആരോപണങ്ങളുടെയും പ്രതിവാദങ്ങളുടെയും നിയമപരമായ പരിശോധന നിശ്ചയമായും കോടതിയില് നടന്നിരിക്കണം. അതിനപ്പുറം, സര്വകലാശാല വിദ്യാര്ഥി പ്രതിഷേധത്തെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്തു എന്നത് ഇവിടെ നിര്ണായകമായ ചോദ്യമാണ്. ഓഗസ്റ്റ് 13-ലെ സംഭവങ്ങളുടെ പേരില് സെപ്റ്റംബര് ഒന്നിനാണ് പതിനാറ് വിദ്യാര്ഥികളെ സര്വകലാശാല സസ്പെന്ഡ് ചെയ്തത്. തുടര്ന്നുള്ള അച്ചടക്കനടപടികളുടെ ഭാഗമായി അന്വേഷണസമിതി സെപ്റ്റംബര് 29, 30 തീയതികളില് വിദ്യാര്ഥികളുടെ വാദം കേട്ടു. സമിതി റിപ്പോര്ട്ട് സമര്പ്പിച്ചെങ്കിലും നടപടിക്രമങ്ങളിലെ ചില പിഴവുകള് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അത് സിന്ഡിക്കേറ്റിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് സമര്പ്പിക്കപ്പെട്ടില്ലെന്നാണ് പുറത്തുവന്ന റിപ്പോര്ട്ടുകള് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഇതിനിടെ സസ്പെന്ഷന് നീണ്ടുപോവുകയും വിദ്യാര്ഥികളുടെ പഠനവും പരീക്ഷയെഴുതാനുള്ള അവസരവും പ്രതിസന്ധിയിലാവുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെയാണ് വിദ്യാര്ഥികള് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.
ഒക്ടോബര് 30-ന് ജസ്റ്റിസ് പി.വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണന്റെ സിംഗിള് ബെഞ്ച് വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് നവംബര് നാലിന് ആരംഭിക്കാനിരുന്ന പരീക്ഷയില് താല്ക്കാലികമായി പങ്കെടുക്കാന് അനുമതി നല്കി. എന്നാല് സര്വകലാശാല ഇതിനെതിരെ ഡിവിഷന് ബെഞ്ചിനെ സമീപിച്ചു. നവംബര് മൂന്നിന് ജസ്റ്റിസുമാരായ അനില് കെ. നരേന്ദ്രനും മുരളീകൃഷ്ണയും അടങ്ങിയ ഡിവിഷന് ബെഞ്ച് സിംഗിള് ബെഞ്ചിന്റെ ഇടക്കാല ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി. പരീക്ഷയെഴുതാനുള്ള യോഗ്യത സംബന്ധിച്ച ആവശ്യമായ വാദങ്ങളും രേഖകളും ഹര്ജിയില് ഇല്ലെന്നും ഇടക്കാല ഉത്തരവ് അന്തിമ ആശ്വാസം അനുവദിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയായിരുന്നു നടപടി. അതോടെ വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് പരീക്ഷയെഴുതാനുള്ള ആദ്യത്തെ നിയമപരമായ അവസരം നഷ്ടപ്പെട്ടു. തുടര്ന്ന് വിദ്യാര്ഥികള് സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചു. നവംബര് ആദ്യവാരം പരിഗണിച്ച ഹര്ജിയില് ഡിവിഷന് ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവില് ഇടപെടാന് സുപ്രീംകോടതി തയ്യാറായില്ലെങ്കിലും, വിദ്യാര്ഥികളുടെ പ്രധാന ഹര്ജി ഹൈക്കോടതി വേഗത്തില് പരിഗണിക്കണമെന്ന് നിര്ദേശിക്കുകയും സസ്പെന്ഷന് റദ്ദാക്കപ്പെട്ടാല് പ്രത്യേക പരീക്ഷ നടത്താമെന്ന് സര്വകലാശാല അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. നവംബര് 11-ന് കേസ് പരിഗണിച്ചപ്പോള്, ‘അറുപത് ദിവസത്തിലേറെ സസ്പെന്ഷന് അനുഭവിച്ച വിദ്യാര്ഥികളോട് ഇനിയും മാപ്പ് ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്തിന്’ എന്ന് ഹൈക്കോടതി ചോദിച്ചതായും റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. നവംബര് 18-ന് വാദം പൂര്ത്തിയാക്കിയ കോടതി നവംബര് 23-ലേക്ക് വിധി മാറ്റി. നാളെരാവിലെ 10.15ഓടെ, ആദ്യകേസായി പരിഗണിച്ച്, ബഹു. കേരള ഹൈക്കോടതിയില്നിന്ന് ആ വിധി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടും.
ഒന്ന്
‘മാപ്പ്’ എന്ന ആവശ്യം സര്വകലാശാല അധികാരികളില് നിന്നുയര്ന്നത് നവംബര് മൂന്നിന് ചേര്ന്ന സിന്ഡിക്കേറ്റ് യോഗത്തിലാണ്. പന്ത്രണ്ട് വിദ്യാര്ഥികളുടെ സസ്പെന്ഷന് ഉപാധികളോടെ പിന്വലിക്കാന് അന്നേ ദിവസം സിന്ഡിക്കേറ്റ് തീരുമാനിച്ചു. വിദ്യാര്ഥികള് രക്ഷിതാക്കളോടൊപ്പം നേരിട്ടെത്തി രേഖാമൂലം മാപ്പപേക്ഷ നല്കുക, ഭാവിയില് അക്രമപരമായ പ്രതിഷേധങ്ങളില് ഏര്പ്പെടില്ലെന്ന ഉറപ്പുനല്കുക എന്നിവയായിരുന്നു ഉപാധികള്. ശേഷിക്കുന്ന നാലു വിദ്യാര്ഥികളുടെ സസ്പെന്ഷന് രണ്ടു മാസത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടാനും സിന്ഡിക്കേറ്റ് തീരുമാനിച്ചു. വിദ്യാര്ഥികള് ഈ വ്യവസ്ഥ നിരസിച്ചു. വിദ്യാര്ഥിപ്രതിഷേധവും സമരവും സര്വകലാശാലയെ പ്രയാസപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന് അധികൃതര് കരുതുന്നുണ്ടെങ്കില് അതിനെ നേരിടാന് നിയമപരവും അക്കാദമികവുമായ നടപടിക്രമങ്ങളുണ്ട്. കുറ്റം വ്യക്തമായി നിര്ണയിക്കുക, ഓരോ വിദ്യാര്ഥിയുടെയും പങ്കാളിത്തം തെളിയിക്കുക, സ്വാഭാവികനീതിയുടെ തത്ത്വങ്ങള് പാലിക്കുക, ആനുപാതികമായ ശിക്ഷ നിര്ണയിക്കുക എന്നിവ ജനാധിപത്യപരമായി സമരം നേരിടുന്നതിനുള്ള സ്വാഭാവിക നടപടിക്രമങ്ങളാണ്. എന്നാല് ‘മാപ്പ് പറയുക’ എന്നത് സസ്പെന്ഷന് പിന്വലിക്കാനുള്ള വ്യവസ്ഥയായി മുന്നോട്ടുവെക്കുമ്പോള് അതിന്റെ സ്വഭാവം മാറുന്നു. ‘തെറ്റുതിരുത്തണമെന്നാണോ അതോ സ്ഥാപനപരമായ അധികാരത്തിനു മുന്നില് കീഴട ങ്ങണമെന്നാണോ’ പഠനകേന്ദ്രം വിദ്യാര്ഥികളോടു പറയുന്നത് എന്ന ചോദ്യം അതോടെ ഉയരുന്നു. സര്വകലാശാലയുടെ അധികാരം വിദ്യാര്ഥികളുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെയും രാഷ്ട്രീയമായ സ്വയംനിര്ണയത്തെയും കീഴടക്കാനുള്ള ഉപാധിയാക്കി മാറ്റുന്ന തീവ്രവലതുപക്ഷ നിലപാടാണ് ഈ നിര്ബന്ധിത മാപ്പാവശ്യത്തിലുള്ളത്. ‘ഒരു വെള്ളക്കടലാസില് എഴുതിക്കൊടുത്ത് തീര്ക്കാവുന്നത്ര ചെറുതല്ലേയതെ’ന്ന ലാഘവത്വം ഉന്നതഭരണനേതൃത്വത്തില് നിന്നുതന്നെ ഉയര്ന്നത്, മനുഷ്യാന്തസ്സിന് ഏറിയ മൂല്യം നല്കുന്ന ആധുനിക കേരളത്തെ അലോസരപ്പെടുത്തേണ്ടതാണ്.
വിദ്യാര്ഥിയോട് മാപ്പുപറയാന് ആവശ്യപ്പെടുന്നതും വിദ്യാര്ഥി സര്വകലാശാലയോട് മാപ്പുപറയാന് ആവശ്യപ്പെടുന്നതും ഒരേ തരത്തിലുള്ള അധികാരബന്ധങ്ങളല്ല. ‘മാപ്പ്’ എന്നത് സ്വതന്ത്രമായ തിരിച്ചറിവില്നിന്ന് ഉണ്ടാകേണ്ട ഒന്നാണ്. അധികാരത്തിന്റെ സമ്മര്ദ്ദത്തിലൂടെ നേടിയെടുക്കുന്ന മാപ്പ് അനുസരണത്തിന്റെ പ്രകടനം മാത്രമാണ്. ആധുനിക സ്ഥാപനങ്ങള് ശിക്ഷയിലൂടെ മാത്രമല്ല, വ്യക്തികളെ സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാനും അധികാരത്തിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങള് ആന്തരികവല്ക്കരിക്കാനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയകളിലൂടെയാണ് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്. ഈ അര്ഥത്തില് വിദ്യാര്ഥികളോട് മാപ്പപേക്ഷിക്കാന് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ഒരു അച്ചടക്കനടപടി മാത്രമല്ല, സ്ഥാപനത്തിന്റെ അധികാരത്തെ അംഗീകരിക്കുന്ന വിധത്തില് വിദ്യാര്ഥികള് സ്വയം പുനഃക്രമീകരിക്കണമെന്ന ആവശ്യം കൂടിയാണത്. സര്വകലാശാലയുടെ ജനാധിപത്യപരമായ മഹത്ത്വം വിദ്യാര്ഥികളില്നിന്ന് അനുസരണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിലല്ല, അവരുടെ വിയോജിപ്പുകളെയും സംഘര്ഷങ്ങളെയും നീതിയുടെയും സംവാദത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തില് കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ശേഷിയിലാണ്. വിദ്യാര്ഥികള് മാപ്പുപറയുക എന്ന ആവശ്യം സര്വകലാശാല അധികൃതരില്നിന്നുയരുക എന്നത് ഒരിക്കലും സംഭവിച്ചുകൂടാത്തതാണ്. അനുസരണയുള്ള ആട്ടിന്പറ്റങ്ങളെ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്ന അനുശീലനക്കളരിയെ സര്വകലാശാല എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുക സാധ്യമല്ലതന്നെ.
വിദ്യാര്ഥികളെ പരീക്ഷ എഴുതാന് അനുവദിക്കരുതെന്ന് സര്വകലാശാല കോടതിയില് വാദിക്കുന്നിടത്ത് അച്ചടക്കനടപടിയുടെ സ്വഭാവം ‘ശിക്ഷണത്തില്നിന്ന് പ്രതികാരത്തിലേക്കു മാറുന്നു’ എന്നതാണ് നിര്ണായകമായ മറ്റൊരു പ്രശ്നം. അച്ചടക്കനടപടി സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവര്ത്തനത്തെയും കൂട്ടായ പഠനാന്തരീക്ഷത്തെയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായിരിക്കണം, വ്യക്തിയെയോ സംഘത്തെയോ കൂടുതല് വേദനിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് അത് നീങ്ങുമ്പോള് ശിക്ഷണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം മാറുന്നു. പരീക്ഷ എഴുതാനുള്ള അവസരം നിഷേധിക്കണമെന്ന് സര്വകലാശാല കോടതിയില് വാദിക്കുമ്പോള് അച്ചടക്കനടപടിയുടെ പരിധി മറികടന്ന് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ അക്കാദമിക ഭാവിയെക്കൂടി ശിക്ഷയുടെ ഭാഗമാക്കുന്നു എന്നതാണ് അതിനര്ഥം. പരീക്ഷ എഴുതാനുള്ള അവസരം വിദ്യാര്ഥിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസപരമായ അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അത് നിഷേധിക്കുന്നത് കേവലം ഭരണപരമായ നിയന്ത്രണമല്ല. പഠനത്തിന്റെ തുടര്ച്ചയെയും അക്കാദമിക പുരോഗതിയെയും ഭാവിയിലെ തൊഴില്സാധ്യതകളെയും ബാധിക്കുന്ന നടപടിയാണ്. അതിനാല് അത്തരമൊരു ആവശ്യം ഉന്നയിക്കുമ്പോള് സര്വകലാശാലയുടെ ലക്ഷ്യം എന്താണെന്ന ചോദ്യം ഒഴിവാക്കാനാവില്ല. സ്ഥാപനത്തിന്റെ അച്ചടക്കം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയാണോ? അതോ സ്ഥാപനത്തിന്റെ അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത വിദ്യാര്ഥികളെ കൂടുതല് ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങള് അനുഭവിപ്പിക്കുകയാണോ? ശിക്ഷയുടെ ലക്ഷ്യം പെരുമാറ്റത്തെ നിയന്ത്രിക്കുക എന്നതില്നിന്ന് ഭാവിയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുക എന്നതിലേക്ക് മാറുന്നതോടെ പ്രതികാരം എന്ന ഘടകം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞു. വിദ്യാഭ്യാസം തുടരാനുള്ള അവസരം നഷ്ടപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യം തങ്ങളുടെ വിദ്യാകേന്ദ്രത്തില്നിന്നുതന്നെ ഉയരുക എന്നത് നേരത്തെപ്പറഞ്ഞപോലെ അതിവിചിത്രമായ വൈരുധ്യമാണ്.
പുനഃസ്ഥാപന നീതി (Restorative Justice) എന്ന ആശയം സര്വകലാശാലയെ സംബന്ധിച്ച് ഏറ്റവും പ്രസക്തമാണ്. ഒരു സംഘര്ഷമോ നിയമലംഘനമോ ഉണ്ടായാല് അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങള് പരിഹരിക്കുകയും ബന്ധങ്ങള് പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും കൂട്ടായ ജീവിതം സാധ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് അതിന്റെ ഊന്നല്. കുറ്റം ചെയ്ത വ്യക്തിയെ പുറത്താക്കുന്നതിലല്ല, ഉത്തരവാദിത്തബോധത്തോടെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നതിലാണ് അതിന്റെ ശ്രദ്ധ. വിദ്യാര്ഥികള് തമ്മിലോ വിദ്യാര്ഥികളും ഭരണകൂടവും തമ്മിലോ സംഘര്ഷമുണ്ടായാല് അതിനെ പരിഹരിക്കാനുള്ള മാര്ഗങ്ങള് തുറക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. അച്ചടക്കനടപടി ആവശ്യമായി വന്നാല്പ്പോലും അത് വിദ്യാര്ഥിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസാവകാശത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന തരത്തിലാകരുത്. ശിക്ഷയുടെ പേരില് വിദ്യാഭ്യാസത്തില്നിന്നുതന്നെ ഒരാളെ പുറത്താക്കുന്നത് സര്വകലാശാലയുടെ വിദ്യാഭ്യാസപരമായ ഉത്തരവാദിത്തവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. വിദ്യാര്ഥികള് തങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധത്തെ തെറ്റായി അംഗീകരിക്കണമെന്നും മാപ്പ് പറയണമെന്നും അതിനുശേഷം മാത്രമേ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാധാരണ അക്കാദമിക ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവരാന് അനുവദിക്കൂ എന്നുമാണോ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സമീപനം? അങ്ങനെയെങ്കില് മാപ്പ് പറയല് ധാര്മികമായ അനുരഞ്ജനത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലാതായി മാറുന്നു. അത് അധികാരത്തിനു മുന്നിലുള്ള കീഴടങ്ങലിന്റെ നടപടിക്രമമാകുന്നു. ക്ഷമയും മാപ്പും പരസ്പരവിശ്വാസം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള സാധ്യതകളാകുന്നതിനുപകരം അനുസരണം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഉപാധികളായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. സംശയരഹിതമായും ഇനി ആവര്ത്തിക്കപ്പെട്ടു കൂടാത്ത രീതിശാസ്ത്രമാണ് കാലടിയില് തയ്യാര് ചെയ്യപ്പെട്ടത്. അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം നാം കരുതുന്നതിലും വലുതായിരിക്കും.
രണ്ട്
എന്താണ് ഒരു സര്വകലാശാല? അറിവ് വിതരണം ചെയ്യുകയും പരീക്ഷകള് നടത്തുകയും ബിരുദങ്ങള് നല്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം മാത്രമാണോ അത്? അതോ സമൂഹത്തിന്റെ ബൗദ്ധികവും സാംസ്കാരികവുമായ ജീവിതത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന, പുതിയ അറിവുകള് ഉല്പ്പാദിപ്പിക്കുകയും നിലവിലുള്ള അറിവുകളെയും വിശ്വാസങ്ങളെയും നിരന്തരം വിമര്ശനവിധേയമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചലനാത്മക സംവിധാനമോ? സര്വകലാശാലയുടെ ഔന്നത്യം അറിവിന്റെ ശേഖരത്തിലോ അക്കാദമിക ബിരുദങ്ങളിലോ മാത്രം കുടികൊള്ളുന്നില്ല. മറിച്ച്, അറിവിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും അധികാരത്തെ വിമര്ശിക്കാനും നിലവിലുള്ള സാമൂഹിക ധാരണകളോട് വിയോജിക്കാനും പുതിയ ആശയങ്ങള് രൂപപ്പെടുത്താനും തുറന്നുകൊടുക്കുന്ന സാധ്യതകളിലാണ് സര്വകലാശാലയുടെ യഥാര്ഥ മഹിമ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സ്വതന്ത്രചിന്തയും സംവാദവും വിമര്ശനവും വിയോജിപ്പും സര്വകലാശാലയുടെ പ്രവര്ത്തനത്തിന് പുറത്തുനില്ക്കുന്ന കാര്യങ്ങളല്ല, അവയുടെ നിലനില്പ്പിനുതന്നെ അനിവാര്യമായ ഘടകങ്ങളാണ്. അധ്യാപകരും വിദ്യാര്ഥികളും ഗവേഷകരും അനധ്യാപകജീവനക്കാരും ഭരണാധികാരികളും ഉള്പ്പെടുന്ന ഈ ‘ചലനാത്മകസംവിധാന’ത്തില് ഓരോരുത്തര്ക്കും വ്യത്യസ്തമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും അധികാരങ്ങളുമുണ്ട്. സര്വകലാശാലയുടെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യങ്ങള് സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതില് വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് കേവലം സേവനം സ്വീകരിക്കുന്നവരുടെ സ്ഥാനമല്ല ഉള്ളത്. അറിവിന്റെ അന്വേഷണത്തിലും ഉല്പ്പാദനത്തിലും വിമര്ശനത്തിലും പങ്കാളികളാകുന്നവരാണ് അവര്. അതിനാല് വിദ്യാര്ഥിയെ സര്വകലാശാലയുടെ ഭരണപരമായ നിയന്ത്രണത്തിന് വിധേയനായ ഒരാളായി മാത്രം കാണുന്ന സമീപനം സര്വകലാശാല എന്ന സങ്കല്പത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവത്തോടുതന്നെ പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല.
‘വിദ്യാര്ഥികേന്ദ്രിത സര്വകലാശാല’ എന്നതിനര്ഥം വിദ്യാര്ഥികള് ആവശ്യപ്പെടുന്നതെല്ലാം അംഗീകരിക്കുന്ന സ്ഥാപനമാവണം സര്വകലാശാല എന്നല്ല. വിദ്യാര്ഥികളുടെ ചിന്താസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും അന്തസ്സിനെയും സ്വകാര്യതയെയും സംഘടനാസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും അംഗീകരിക്കുകയും അവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങള്ക്കും വിമര്ശനങ്ങള്ക്കും സ്ഥാപനത്തിനകത്ത് ഇടം നല്കുകയും ചെയ്യുന്ന സര്വകലാശാലയെന്നാണ്. വിദ്യാര്ഥിയുടെ വിയോജിപ്പിനെ സ്ഥാപനത്തിനെതിരായ ശത്രുതയായി കാണാതെ, അക്കാദമിക സമൂഹത്തിന്റെ സ്വാഭാവികമായ ജനാധിപത്യപ്രവര്ത്തനമായി മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശേഷി സര്വകലാശാലയ്ക്കുണ്ടാകണം.
അധ്യാപനവും പഠനവും ഗവേഷണവും സുഗമമായി നടക്കുന്നതിനും അക്കാദമിക അന്തരീക്ഷം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും ചില പൊതുനിയമങ്ങള് അനിവാര്യമാണ്. എന്നാല് അച്ചടക്കം എന്നത് അനുസരണത്തിന്റെ പര്യായമല്ല. വിമര്ശനത്തെയും വിയോജിപ്പിനെയും ഇല്ലാതാക്കിക്കൊണ്ട് സ്ഥാപിക്കുന്ന അച്ചടക്കം അക്കാദമിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്ത്വങ്ങള്ക്കുതന്നെ വിരുദ്ധമാണ്. വിദ്യാര്ഥിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തവും തമ്മില് ജനാധിപത്യപരമായ സന്തുലനം നിലനിര്ത്തുക എന്നതാണ് സര്വകലാശാലയുടെ വെല്ലുവിളി. ‘കഴിവുറ്റ സര്വകലാശാല ഭരണനേതൃത്വം’ എന്നാല് ഈ വെല്ലുവിളിയെ അനായാസം കൈകാര്യം ചെയ്യാന് ശേഷിയുള്ളവര് എന്നാണര്ഥം.
സര്വകലാശാല വിദ്യാര്ഥികളെ എങ്ങനെയാണ് കാണേണ്ടത് എന്നതിനെ സംബന്ധിച്ചുള്ള ആധുനിക സമീപനമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ് 1967 ലെ ‘Joint Statement on Rights and Freedoms of Students’ എന്ന രേഖ. അമേരിക്കന് സര്വകലാശാലകളില് അറുപതുകളില് ശക്തിപ്പെട്ട വിദ്യാര്ഥിപ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെയും പൗരാവകാശ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും യുദ്ധവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് വിദ്യാര്ഥികളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിപുലമായ ചര്ച്ച രൂപപ്പെട്ടതും ഈ രേഖയുടെ നിര്മ്മാണം നടക്കുന്നതും. ഇന്ത്യയിലെ സര്വകലാശാലകള്ക്ക് നേരിട്ട് ബാധകമായ നിയമമല്ല ഈ രേഖ. എങ്കിലും അതിന്റെ ധാര്മികപ്രസക്തി പരിഗണിച്ച് ഒരു മാനദണ്ഡമായി സ്വീകരിക്കുവാന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സര്വകലാശാലകള് മുതിര്ന്നിട്ടുണ്ട്. സര്വകലാശാലയുടെ ജനാധിപത്യസ്വഭാവം, വിദ്യാര്ഥികളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, സ്ഥാപനത്തിന്റെ അധികാരപ്രയോഗം, അച്ചടക്കനടപടികളിലെ നീതി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ആഗോളതലത്തില്തന്നെ ഈ പ്രസ്താവനയ്ക്ക് സ്വീകാര്യതയുണ്ട് താനും. വിദ്യാര്ഥികളെ സ്ഥാപനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിന് വിധേയരായവരായി മാത്രം കാണുന്ന സമീപനത്തിനെതിരായ അക്കാദമികമായ ഇടപെടല് കൂടിയായിരുന്നു ഈ സംയുക്ത പ്രസ്താവന.
The joint statement- ന്റെ ആമുഖംതന്നെ സര്വകലാശാലയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു അടിസ്ഥാനധാരണ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നുണ്ട്. അറിവിന്റെ കൈമാറ്റം, വസ്തുതാന്വേഷണം, വിദ്യാര്ഥികളുടെ വ്യക്തിത്വവികാസം, സമൂഹത്തിന്റെ പൊതുനന്മയ്ക്കുള്ള സംഭാവന എന്നിവയാണ് ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളെന്ന് അത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ ലക്ഷ്യങ്ങള് സാക്ഷാത്കരിക്കണമെങ്കില് അധ്യാപകര്ക്കും വിദ്യാര്ഥികള്ക്കും സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാനും അഭിപ്രായങ്ങള് പ്രകടിപ്പിക്കാനും സംവദിക്കാനുമുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടായിരിക്കണം. അധ്യാപനത്തിനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും പഠിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും അക്കാദമിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പരസ്പരം വേര്പെടുത്താനാവാത്ത രണ്ട് വശങ്ങളാണെന്ന രേഖയുടെ നിരീക്ഷണം ഈ സാഹചര്യത്തില് വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഈ കാഴ്ചപ്പാടില് വിദ്യാര്ഥികള് അധ്യാപകര് നല്കുന്ന അറിവ് നിശ്ശബ്ദമായി സ്വീകരിക്കേണ്ടവര് മാത്രമല്ല. പഠനവിഷയങ്ങളിലെ നിലപാടുകളോട് വിയോജിക്കാനും യുക്തിസഹമായ ചോദ്യങ്ങള് ഉന്നയിക്കാനും സ്വന്തം അഭിപ്രായങ്ങള് രൂപപ്പെടുത്താനും അവര്ക്ക് അവകാശമുണ്ട്. ക്ലാസ്മുറിയിലെ അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം, വിദ്യാര്ഥി സംഘടനകള് രൂപീകരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം, പൊതുവിഷയങ്ങളില് ചര്ച്ചകളിലും രാഷ്ട്രീയ പ്രവര്ത്തനങ്ങളിലും ഏര്പ്പെടാനുള്ള അവകാശം, സര്വകലാശാലയുടെ നയരൂപീകരണത്തില് പങ്കാളിത്തം, വിവേചനരഹിതമായ അക്കാദമിക മൂല്യനിര്ണയം എന്നിവയെല്ലാം ഈ രേഖയുടെ പരിഗണനയില് വരുന്നുണ്ട്. അതുപോലെ അച്ചടക്കനടപടികള് സ്വീകരിക്കുമ്പോള് വിദ്യാര്ഥിക്ക് ആരോപണങ്ങള് അറിയാനും തന്റെ ഭാഗം വിശദീകരിക്കാനും ന്യായമായ നടപടിക്രമങ്ങള് ആവശ്യപ്പെടാനും അവസരമുണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് രേഖ നിഷ്കര്ഷിക്കുന്നു. ഈ രേഖയെ സംബന്ധിച്ച് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് അതിന്റെ അച്ചടക്കസങ്കല്പമാണ്. വിദ്യാര്ഥിയുടെ പെരുമാറ്റത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള ആദ്യമാര്ഗമായി ശിക്ഷയെ അല്ല ഉപദേശം, മാര്ഗനിര്ദേശം, മുന്നറിയിപ്പ് തുടങ്ങിയ മാര്ഗങ്ങള്ക്കാണ് മുന്ഗണന നല്കുന്നത്. ഗുരുതരമായ സാഹചര്യങ്ങളില് അച്ചടക്കനടപടികള് ആവശ്യമായി വന്നാല്പ്പോലും അവ നീതിപൂര്വ്വവും സുതാര്യവുമായിരിക്കണം. അതായത്, സര്വകലാശാലയുടെ അധികാരത്തെ അംഗീകരിക്കുമ്പോള്ത്തന്നെ ആ അധികാരത്തിന് പരിധികളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ഉണ്ടെന്ന് ഈ രേഖ ഓര്മിപ്പിക്കുന്നു.
ഇന്ത്യന് സാഹചര്യത്തില് ഈ ചര്ച്ചയുടെ അടിസ്ഥാനമായി സ്വീകരിക്കാറുള്ള യു.ജി.സിയുടെ 2013 മാര്ഗനിര്ദ്ദേശത്തിലും (Guidelines for Students’ Entitlement) മേല്പറഞ്ഞ joint reptorന്റെ സ്വാധീനം കാണാവുന്നതാണ്. 2013 ഏപ്രില് 23-നാണ് യു.ജി.സി. ഈ മാര്ഗനിര്ദേശങ്ങള് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് ലഭിക്കേണ്ട അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങള് എന്തൊക്കെയാണെന്ന് വിദ്യാര്ഥികള്, അധ്യാപകര്, ഭരണാധികാരികള്, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങള് എന്നിവരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുകയാണ് രേഖയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം. രാജ്യത്തെ എല്ലാ സര്വകലാശാലകള്ക്കും കോളേജുകള്ക്കും ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങള്ക്കും ഈ മാര്ഗനിര്ദേശങ്ങള് ബാധകമാണെന്നും അവ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രോസ്പെക്ടസില് പൂര്ണമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും വെബ്സൈറ്റിന്റെ ഹോംപേജില് ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നും രേഖ നിര്ദേശിക്കുന്നു. ഈ രേഖയുടെ പ്രാധാന്യം അതിലെ അവകാശങ്ങളുടെ പട്ടികയില് മാത്രമല്ല, വിദ്യാര്ഥിയെക്കുറിച്ച് മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന കാഴ്ചപ്പാടിലുമാണ്. വിദ്യാര്ഥികളെ സര്വകലാശാലയുടെ ഔദാര്യത്തിന് കാത്തുനില്ക്കുന്നവരായല്ല സ്ഥാപനത്തില്നിന്ന് ചില കാര്യങ്ങള് ആവശ്യപ്പെടാന് അവകാശമുള്ള വ്യക്തിയായാണ് യു.ജി.സി. കണക്കാക്കുന്നത്. വിദ്യാര്ഥിയുടെ അവകാശങ്ങള് ഉറപ്പാക്കുക എന്നത് വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനത്തിന്റെയും ഭരണാധികാരികളുടെയും അധ്യാപകരുടെയും നയരൂപകര്ത്താക്കളുടെയും ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. ഈ ഉത്തരവാദിത്തം നിറവേറ്റപ്പെടുന്നില്ലെങ്കില് വിദ്യാര്ഥിക്ക് ഗ്രീവന്സ് റെഡ്രസല് അതോറിറ്റിയെയോ ഓംബുഡ്സ്മാനെയോ സമീപിക്കാം. മാര്ഗനിര്ദേശങ്ങളുടെ തുടര്ച്ചയായ ലംഘനങ്ങള് യു.ജി.സിയുടെ ശ്രദ്ധയില്പ്പെടുത്താനും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില് നടപടികള് ആവശ്യപ്പെടാനും കഴിയും. അവകാശങ്ങള് എന്നത് സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഔദാര്യമല്ലെന്നും അതിന് സ്ഥാപനപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുണ്ടെന്നും ഈ രേഖ വ്യക്തമാക്കുന്നു. വിദ്യാര്ഥികള്ക്കും അവകാശങ്ങള്ക്കൊപ്പം ചില ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുണ്ടെന്ന് രേഖ ഓര്മിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
ഈ രേഖയെ കേവലം വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് ലഭിക്കേണ്ട സേവനങ്ങളുടെ പട്ടികയായി ചുരുക്കിക്കാണാനാവില്ല. അതിലെ ആറാമത്തെയും ഏഴാമത്തെയും വകുപ്പുകള് പ്രത്യേകമായി ശ്രദ്ധയര്ഹിക്കുന്നു. ആറാമത്തെ വകുപ്പ് വിദ്യാര്ഥികളുടെ ചിന്താസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ആവിഷ്കാരസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും സംബന്ധിച്ചാണ്. ജനാധിപത്യ പൗരന്മാര് എന്ന നിലയില് സ്ഥാപനത്തിനകത്തും പുറത്തും ചിന്തിക്കാനും അഭിപ്രായങ്ങള് പ്രകടിപ്പിക്കാനും വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന് രേഖ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സ്വതന്ത്രമായ ആശയവിനിമയത്തിനും പൊതുചര്ച്ചകള്ക്കും സര്വകലാശാലകള് ഇടം നല്കണം. വിമര്ശനാത്മകമായ ചിന്തയും ചോദ്യങ്ങള് ഉന്നയിക്കുന്ന സംസ്കാരവും വളര്ത്തുകയാണ് അതിന്റെ ലക്ഷ്യം. നിര്വചിക്കപ്പെട്ട നിയമലംഘനങ്ങള് നടത്താത്ത സെമിനാറുകള്, പ്രഭാഷണങ്ങള്, സംവാദങ്ങള് എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതില് പക്ഷപാതപരമോ ഏകപക്ഷീയമോ ആയ നിയന്ത്രണങ്ങള് ഏര്പ്പെടുത്തരുതെന്നും ഈ വകുപ്പ് നിര്ദേശിക്കുന്നു. ഏഴാമത്തെ വകുപ്പ് വിദ്യാര്ഥികളുടെ സംഘടനാസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ഭരണപങ്കാളിത്തത്തെയും സംബന്ധിച്ചാണ്. വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് സംഘടനകളും യൂണിയനുകളും രൂപീകരിക്കാനും അവരുടെ പ്രതിനിധികളെ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കാനും സര്വകലാശാലയുടെ വിവിധ തീരുമാനമെടുക്കല് സമിതികളില് പ്രതിനിധികളാകാനും അവകാശമുണ്ട്. വിദ്യാര്ഥികളെ ബാധിക്കുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങള് എടുക്കുന്നതിനുമുമ്പ് അവരുടെ പ്രതിനിധികളുമായി കൂടിയാലോചന നടത്താനുള്ള സംവിധാനങ്ങള് സര്വകലാശാലകള് രൂപപ്പെടുത്തണമെന്നും രേഖ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതായത്, വിദ്യാര്ഥികളെ സംബന്ധിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളില് തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള അധികാരം പൂര്ണമായും ഭരണസംവിധാനത്തില് നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കണമെന്നല്ല ഈ രേഖയുടെ കാഴ്ചപ്പാട്. വിദ്യാര്ഥികള്ക്കും ആ തീരുമാനപ്രക്രിയയില് പങ്കാളിത്തമുണ്ടാകണം. സര്വകലാശാലയുടെ ഭരണസംവിധാനത്തില് വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് ജനാധിപത്യപരമായ ഇടം ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ അന്തഃസത്ത.
ഇവിടെ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് യു.ജി.സിയുടെ ഈ രേഖ വിദ്യാര്ഥികളെ കാണുന്നത് കേവലം പഠിതാക്കള് എന്ന നിലയില് മാത്രമല്ല, ജനാധിപത്യ പൗരന്മാര് എന്ന നിലയില് കൂടിയാണ് എന്നതാണ്. വിദ്യാര്ഥിയുടെ ചിന്താസ്വാതന്ത്ര്യവും അഭിപ്രായപ്രകടനവും രാഷ്ട്രീയവും സംഘടനാപരവുമായ പങ്കാളിത്തവും സര്വകലാശാലയുടെ അക്കാദമിക പ്രവര്ത്തനത്തിന് പുറത്തുള്ള കാര്യങ്ങളല്ല. മറിച്ച്, ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തില് സര്വകലാശാല നിര്വഹിക്കേണ്ട ധര്മത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് അവ. ഈ രേഖകളെ ചേര്ത്തുവായിക്കുമ്പോള് സര്വകലാശാലയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ജനാധിപത്യ സങ്കല്പം നമുക്ക് മുന്നില് തെളിയുന്നു. സര്വകലാശാലയുടെ ചരിത്രപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങള്, അക്കാദമിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ധാരണകള്, ഇന്ത്യന് സാഹചര്യത്തില് വിദ്യാര്ഥികളുടെ അവകാശങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് യു.ജി.സി. മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന മാര്ഗനിര്ദേശങ്ങള് എന്നിവയെല്ലാം ഒരേ അടിസ്ഥാന ആശയത്തിലേക്ക് നമ്മെ നയിക്കുന്നു. വിദ്യാര്ഥി സര്വകലാശാലയുടെ ഭരണപരമായ അധികാരത്തിന് കീഴിലുള്ള ഒരാള് മാത്രമല്ല, അക്കാദമിക സമൂഹത്തിലെ അവകാശങ്ങളുള്ള അംഗമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിദ്യാര്ഥിയുടെ വിയോജിപ്പിനെയും വിമര്ശനത്തെയും സ്ഥാപനത്തിന്റെ അന്തസ്സിനും അച്ചടക്കത്തിനും എതിരായ പ്രവര്ത്തനമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. അവയെ ജനാധിപത്യപരമായ അക്കാദമിക ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിക്കൂടി മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് കാലടി ശ്രീശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സര്വകലാശാലയിലെ വിദ്യാര്ഥി പ്രശ്നത്തെ വിലയിരുത്തേണ്ടത്. വിദ്യാര്ഥികള് സര്വകലാശാലയ്ക്കെതിരെ സമരം ചെയ്യുമ്പോള് ആ വിമര്ശനത്തെ കേള്ക്കാനും അതിനോട് സംവദിക്കാനും സ്ഥാപനത്തിന് കഴിയുന്നുണ്ടോ? അതോ അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതുതന്നെ അച്ചടക്കലംഘനമായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുകയാണോ? വിദ്യാര്ഥിയുടെ വിമര്ശനത്തിന് മറുപടി നല്കുന്നതിനുപകരം വിദ്യാര്ഥിയെക്കൊണ്ട് മാപ്പുപറയിപ്പിക്കുന്നതിലാണോ സര്വകലാശാല അതിന്റെ അധികാരം പ്രകടിപ്പിക്കേണ്ടത്? ഒരു കാര്യം നമുക്കുറപ്പിച്ചു പറയാന് കഴിയും, സര്വകലാശാലയുടെ മഹിമ നിര്ണയിക്കപ്പെടുന്നത് അധികാരത്തെ എത്രത്തോളം ചോദ്യം ചെയ്യാനാവാത്തതാക്കി മാറ്റുന്നു എന്നതിലല്ല, മറിച്ച് വിമര്ശനങ്ങളെയും വിയോജിപ്പുകളെയും എത്രത്തോളം ജനാധിപത്യപരമായി ഉള്ക്കൊള്ളാന് കഴിയുന്നു എന്നതിലാണ്. ഈ രണ്ടാമത്തെ നിലപാടിനെയാണ് ‘പരിഷ്കൃതം’ എന്ന് ലോകമാസകലം വിശേഷിപ്പിച്ചു പോരുന്നതും.
മൂന്ന്
കഴിഞ്ഞ യു.ഡി.എഫ്. ഭരണകാലത്ത് ഇതേ കാലടി സര്വകലാശാലയില് ഇടതുപക്ഷ വിദ്യാര്ഥി സംഘടനയുടെ സജീവ പ്രവര്ത്തകനായിരുന്നു ഈ ലേഖകന്. കോണ്ഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളോട് ആഭിമുഖ്യമുണ്ടായിരുന്ന ഡോ. എം.സി. ദിലീപ് കുമാറായിരുന്നു അന്ന് വൈസ് ചാന്സലര്. പ്രതിപക്ഷ സ്വഭാവമുള്ള വിദ്യാര്ഥിസംഘടനയുടെ പ്രവര്ത്തകര് എന്ന നിലയില് സര്വകലാശാലാ ഭരണകൂടവുമായി നിരന്തരമായ ഉരസലുകളുടെ കാലമായിരുന്നു അത്. ആ സംഘര്ഷകാലത്തുനിന്ന് ഇന്നും മായാതെ നില്ക്കുന്ന ഒരനുഭവത്തെ എടുത്തെഴുതി ഈ കുറിപ്പ് അവസാനിപ്പിക്കട്ടെ. 2014 തുടക്കത്തിലാവണം, ഗവേഷക ഫെലോഷിപ്പ് വര്ധിപ്പിക്കുക എന്ന ആവശ്യമുന്നയിച്ച് സര്വകലാശാലയുടെ അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിനു മുന്നില് എസ്.എഫ്.ഐയും എ.കെ.ആര്.എസ്.എയും ചേര്ന്ന് കുടില്കെട്ടി സമരം ആരംഭിച്ചു. പിച്ച തെണ്ടല്, വാഴക്കൃഷി തുടങ്ങിയ സര്ഗാത്മക സമരരൂപങ്ങളൊന്നും വൈസ് ചാന്സലറുടെ ശ്രദ്ധയില്പ്പെടാതെ വന്നതോടെ സമരം കുറച്ചുകൂടി ശക്തമാക്കാന് ഞങ്ങള് തീരുമാനിച്ചു. അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിന്റെ ഒന്നാം നിലയിലായിരുന്നു വൈസ് ചാന്സലറുടെ കാബിന്. സാധാരണഗതിയില് പ്രക്ഷോഭങ്ങള് തടയാന് താഴത്തെനിലയിലെ ഗ്രില് അടച്ചുപൂട്ടുകയായിരുന്നു പതിവ്. അന്ന് ഞങ്ങള് പത്തോളം പേര്, മുന്കൂട്ടി അറിയിപ്പൊന്നും നല്കാതെ, വിവിധ ആവശ്യങ്ങള്ക്കായി വന്നവരെന്ന മട്ടില് അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിനുള്ളില് കടന്നുകൂടി. രാവിലെ ഒന്പതരയോടെ ലിഫ്റ്റില് വന്നിറങ്ങിയ വൈസ് ചാന്സലറെ കൊടികളും മുദ്രാവാക്യങ്ങളുമായി ഞങ്ങള് വളഞ്ഞു. നേര്ക്കുനേര് തൊട്ടുതൊട്ടില്ല എന്ന മട്ടിലുള്ള സംഘര്ഷഭരിതമായ ഒരന്തരീക്ഷം. അദ്ദേഹം പക്ഷേ, നേര്ത്തൊരു ചിരിയോടെ, അക്ഷോഭ്യനായി ഞങ്ങളെ നിശ്ശബ്ദം നോക്കിനിന്നു. മൂന്നോ നാലോ മിനിറ്റ് നീണ്ട ആ ഉപരോധം സെക്യൂരിറ്റി ജീവനക്കാര് ഏറെ പണിപ്പെട്ടാണ് അവസാനിപ്പിച്ചത്. എന്നാല്, അങ്ങനെയൊരു സംഭവമുണ്ടായതായിപ്പോലും ഡോ. എം.സി. ദിലീപ് കുമാര് പിന്നീട് ഭാവിച്ചില്ല. ഞങ്ങളോട് വിശദീകരണം ചോദിച്ചില്ല, ആര്ക്കെതിരെയും നടപടിയെടുത്തില്ല.
അധികാരസ്ഥാനത്തിരുന്ന വ്യക്തികള്ക്ക് രാഷ്ട്രീയമായ വിയോജിപ്പുകള്ക്കപ്പുറത്തേക്കു കടന്ന് വിദ്യാര്ഥികളുടെ പ്രതിഷേധത്തെ നേരിടാന് കഴിയുമെന്നും, ഓരോ എതിര്പ്പിനെയും ശിക്ഷാനടപടിയിലേക്കോ വ്യക്തിപരമായ വിരോധത്തിലേക്കോ മാറ്റേണ്ടതില്ലെന്നും ആ അനുഭവം ഞങ്ങളെ പഠിപ്പിച്ചു. വിദ്യാര്ഥിജീവിതത്തില്നിന്ന് ഇന്നും ഒപ്പമുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ബോധ്യങ്ങളിലൊന്നാണത്. ആ ഉപരോധത്തില് പങ്കെടുത്ത വിദ്യാര്ഥികളില് ഒരാളായ എന്നെ അദ്ദേഹം ഇപ്പോള് ഓര്ക്കാന്പോലും സാധ്യതയില്ല. തീര്ച്ചയായും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയനിലപാടുകളോട് അടിസ്ഥാനപരമായി വിയോജിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ ‘മാഷേ’ എന്നു എക്കാലത്തും വിളിക്കാന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തില്നിന്നു ഞങ്ങളന്നു കണ്ട മഹനീയമായ ക്ഷമ. ‘അഥവാ ക്ഷമപോലെ നന്മചെയ്തരുളാന് നോറ്റൊരു നല്ല ബന്ധുവും… അറിവോതിടുന്ന സദ്ഗുരുവും മര്ത്യനു വേറെയില്ലതാന്’ എന്ന് കുമാരനാശാന്.






Be the first to write a comment.