വിഷാദച്ഛവിയുള്ള പ്രത്യാശകള്
ബുക്ക്റാക്ക് – ടി. ടി. ശ്രീകുമാര്
വായന എന്നത് സമയയും ശ്രദ്ധയും ആവശ്യപ്പെടുന്ന ബൌദ്ധിക പ്രവൃത്തിയാണ്. അക്കാദമിക് മേഖലയില് പ്രവര്ത്തിക്കുന്ന എന്നെ സംബന്ധിച്ചടത്തോളം, എന്റെ സമയം പ്രധാനമായും അക്കാദമിക് സ്വഭാവമുള്ള പുസ്തകങ്ങളും ഗവേഷണലേഖനങ്ങളും വായിക്കാനും അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിന്തകളിലും എഴുത്തുകളിലും മുഴുകാനും വിനിയോഗിക്കേണ്ടി വരുന്നു. ഒരു പാന് ഇന്ത്യന് വിദ്യാര്ത്ഥി സമൂഹത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഫിക്ഷന്തന്നെയും ഇംഗ്ലീഷില് ലഭ്യമായവയാണ് ഞാന് പഠനസാമഗ്രിയായി സാമൂഹികശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങള് പഠിപ്പിക്കാനും തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. എങ്കിലും, സുഹൃത്തുക്കൾ അവരുടെ പുസ്തകങ്ങൾ സ്നേഹപൂര്വ്വം അയച്ചുനൽകുമ്പോൾ അവയെസംബന്ധിച്ച് കുറച്ച് വരികളെങ്കിലും എഴുത്താനുള്ള വ്യഗ്രത എനിക്കുണ്ടാകാറുണ്ട്—അവര് അതാഗ്രഹിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും. അങ്ങനെ സൗഹൃദത്തിന്റെ ആത്മാർത്ഥതയും, സൃഷ്ടിപരതയോടുള്ള ബഹുമാനവും ചേർന്നാണ് ‘ബുക്ക് റാ’ക്കിലെ ചെറിയ ആസ്വാദന—നിരൂപണങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത്. നോവലുകള് ലഭിക്കുമ്പോൾ മുഴുവൻ വായിച്ചശേഷമേ പ്രതികരിക്കാൻ കഴിയുകയുള്ളൂ. അതില് കാലതാമസം നേരിടുന്നു. കവിതകൾ, ചെറുകഥകൾ, ലേഖനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കാര്യത്തിൽ ചിലപ്പോൾ പ്രതിനിധാനപരമായി വായിച്ച് അവയുടെ സ്വഭാവവും സ്വരവും ഉൾക്കൊള്ളാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇവയില് പലതും മുന്പ് വായിച്ചിട്ടുള്ളവയുമാവും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കുറെക്കാലംമുമ്പ് ലഭിച്ച ചില നോവലുകൾ ഇപ്പോഴും വായിക്കാനായിട്ടില്ല. അത് അവഗണനയല്ല; മറിച്ച് സമയത്തിന്റെ പരിമിതിയാണ്. എന്നാൽ സമയം ലഭിക്കുന്നതനുസരിച്ച് തീര്ച്ചയായും അവയും വായിക്കും—എത്ര വൈകിയാലും. ബുക്ക്റാക്കിലെ കുറിപ്പുകള് അതിനാൽ ഔപചാരികമായ വിമർശനപ്രബന്ധങ്ങൾ അല്ല; വായനയുടെ ഇടവേളകളിൽ ഉണ്ടാവുന്ന ചില വിചാരങ്ങള് മാത്രമാണ്. സൗഹൃദവും സാഹിത്യവും തമ്മിലുള്ള ഒരു ചെറിയ സംഭാഷണം എന്നു വേണമെങ്കിൽ പറയാം. അത് പങ്കുവക്കുന്നതിലെ ആനന്ദമാണ് ഈ കോളം. ഫിക്ഷന് വായനയുടെ പ്രതിസന്ധിയെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിച്ചെങ്കിലും ഇക്കുറി ആദ്യം എഴുതുന്നത് ഒരു നോവലിനെക്കുറിച്ചാണ് എന്ന വൈരുധ്യമുണ്ട്. പക്ഷെ അസാധാരണമായ ഒരു നോവലാണ് വായിച്ചത് എന്നതുകൊണ്ട് കൂടിയാണ് അത് സംഭവിക്കുന്നത്.
ശാന്തിഗേഹത്തിലെ യുദ്ധവും സമാധാനവും
“യാസ്നായാ പൊല്യാനാ, നീ
എന് യാത്രയൊരു തീര്ത്ഥ-
യാത്രയാക്കുന്നു”
എന്ന് തന്റെ റഷ്യന് പര്യടനകാലത്ത് ടോള്സ്റ്റോയിയുടെ ഗൃഹം സന്ദര്ശിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് എഴുതിയത് ഒ.എന്.വിയാണ്. ഒരു താപസിയുടെ ആശ്രമംപോലെയാണ് ആ രംഗപരിസരം ഒ.എന്.വി വീക്ഷിക്കുന്നത്. ഇത്തരമൊരു ആത്മീയാനുഭവത്തിന്റെ മറുപുറമാണ് ചന്ദ്രമതിയുടെ ‘ഒഴുകാതെ ഒരു പുഴ’ എന്ന നോവല് (മാതൃഭൂമി ബുക്സ്). സോഫിയ ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ ജീവിതം ലോകസാഹിത്യത്തിലും സിനിമയിലും ഇതിനകം തന്നെ പലവിധത്തിൽ അവതരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ The Last Station എന്ന സിനിമ സോഫിയയെ ജയ പരിനിയുടെ 1990-ലെ അതേ പേരിലുള്ള ജീവചരിത്ര നോവലിനെ ആസ്പദമാക്കിയായിരുന്നു. 2010-ൽ BBC റേഡിയോ 4-ൽ A Simple Life എന്ന പേരിൽ സോഫിയയുടെ ജീവിതം സീരിയലായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. 2022-ൽ ഫ്രെഡറിക് വൈസ്മാൻ സംവിധാനം ചെയ്ത A Couple എന്ന ചിത്രത്തിലും സോഫിയ പ്രധാന കഥാപാത്രമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ സൃഷ്ടികൾ ഉണ്ടായിട്ടും, ചന്ദ്രമതിയുടെ ഒഴുകാതെ ഒരു പുഴവ്യത്യസ്തവും സ്വതന്ത്രവുമായ സാഹിത്യ സംഭാവനയായി നിലകൊള്ളുന്നു. സിനിമകളിലും റേഡിയോ അവതരണങ്ങളിലും സോഫിയയുടെ ജീവിതം പലപ്പോഴും ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ മഹത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നാടകീയ സംഘർഷങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഈ നോവൽ അവളുടെ അന്തർലോകത്തെയും ബൗദ്ധിക നിശ്ശബ്ദതയെയും വിവാഹത്തിനുള്ളിലെ ബൗദ്ധിക അധ്വാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തെയും കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ അന്വേഷിക്കുന്നു. സോഫിയയെ ഒരു ‘മഹാനായ എഴുത്തുകാരന്റെ ഭാര്യ’ എന്ന പരിവൃത്തത്തിൽനിന്ന് പുറത്തെടുത്തു, സ്വതന്ത്രയായ ഒരു ചിന്തകയും അനുഭവസമ്പന്നയായ എഴുത്തുകാരിയുമായി പുന:സ്ഥാപിക്കുന്നതാണ് ഈ നോവലിന്റെ സവിശേഷത. ഈ നോവല് ഒരു ചരിത്രകഥയെന്നതിലുപരി ഒരു ആത്മപരിശോധനയാണ് — ലിയോ ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ ഭാര്യയായ സോഫിയ ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ ജീവിതത്തെ അവരുടെ ഡയറികളെക്കൂടി ആസ്പദമാക്കി പുനർസൃഷ്ടിക്കുന്ന ശക്തമായ കൃതി. മഹാനായ എഴുത്തുകാരന്റെ ഭാര്യ എന്ന പരിമിതിയിൽ ഒതുങ്ങിപ്പോയ ഒരു സ്ത്രീയുടെ ഉള്ളറകളെ, അവളുടെ വികാരപ്രക്ഷുബ്ധതകളെ, ബുദ്ധിപരമായ ആഗ്രഹങ്ങളെയും നിരാകരണങ്ങളെയും ചന്ദ്രമതി ഈ നോവലിൽ അതീവ സൂക്ഷ്മമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. സോഫിയയെ ഇവിടെ മഹത്വത്തിന്റെ നിഴലിൽ ജീവിച്ച ഒരു ‘സഹായി’യായി മാത്രം കാണുന്നില്ല; മറിച്ച്, അവരെ സ്വതന്ത്ര ബുദ്ധിയുള്ള, ആഗ്രഹങ്ങളുള്ള, അസ്വസ്ഥതകളുള്ള, ആത്മസംഘർഷങ്ങള്ൽ നിറഞ്ഞ രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ സൃഷ്ടികളിൽ പങ്കാളിയായിരുന്നെങ്കിലും, അവരുടെ സ്വന്തം ബൗദ്ധിക കഴിവുകൾ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടതിന്റെ വേദന ഈ കൃതിയിൽ ശക്തമായി പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
ഇവിടെ നോവൽ ഒരു നിർണായകമായ ആശയം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു — വിവാഹത്തിനുള്ളിലെ ബൗദ്ധികാധ്വാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം. ഒരു മഹാനായ പുരുഷസൃഷ്ടാവിന്റെ വിജയത്തിന് പിന്നിൽനിൽക്കുന്ന സ്ത്രീയുടെ അദൃശ്യമായ മാനസിക-ബൗദ്ധിക പ്രവർത്തനം എങ്ങനെ ‘സ്വാഭാവികമായ’ കടമയായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു? ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ സൃഷ്ടികളിൽ സോഫിയയുടെ പങ്ക് എത്രത്തോളം ബൗദ്ധിക സഹരചനയായിരുന്നു? അവരുടെ തിരുത്തലുകൾ, നിർദ്ദേശങ്ങൾ, ക്രമീകരണങ്ങൾ — ഇവയെല്ലാം ചരിത്രം എങ്ങനെ അവഗണിച്ചു? ചന്ദ്രമതി സോഫിയയുടെ ജീവിതത്തെ ഒരു വ്യക്തിഗത ദുഃഖഗാഥയായിമാത്രം കാണുന്നില്ല; അത് സാംസ്കാരികഘടനകളെ ചോദ്യംചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയവായനയായി വികസിപ്പിക്കുന്നു. ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ ആത്മീയപരിവർത്തനങ്ങളും സന്യാസചിന്തകളും കുടുംബജീവിതത്തെ ബാധിച്ചപ്പോൾ, സോഫിയയുടെ മാനസികാവസ്ഥ എങ്ങനെ തകർന്നു എന്നതിനെ നോവൽ അതീവ സൂക്ഷ്മമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. സോഫിയയുടെ ഉള്ളിലെ ചിന്തകളുടെയും സൃഷ്ടിപ്രേരണകളുടെയും ഒഴുക്ക് സമൂഹവും കുടുംബവും നിയന്ത്രിച്ചിരിക്കുന്നു. ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ ആത്മീയപരിവർത്തനങ്ങളും സന്യാസചിന്തകളും, കുടുംബജീവിതത്തോടുള്ള അവഗണനയും, സോഫിയയുടെ മാനസികാവസ്ഥയെ എങ്ങനെ ബാധിച്ചു എന്നതിനെ നോവൽ വളരെ ആഴത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.
‘യാസ്നയ പോള്യാന’ ഒരു ശാന്ത സൃഷ്ടിപരിസരമെന്നതിലുപരി, കലയും കുടുംബവും നേര്ക്കുനേര് നില്ക്കുന്ന സംഘർഷഭൂമിയായി ചന്ദ്രമതി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. കുട്ടികളുടെ വളർച്ച, സമ്പത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം, ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ കൈയെഴുത്തുകൾ പകർത്തിയെഴുതൽ — ഇവയെല്ലാം സോഫിയയുടെ ജീവിതത്തെ നിറച്ചിരുന്നെങ്കിലും, അവരുടെ സ്വന്തം സൃഷ്ടിസാധ്യതകൾക്ക് ഇടം ലഭിച്ചില്ല. ഡയറികൾ സോഫിയയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വരമായി മാറുന്നു. അവിടെ മാത്രമാണ് അവരുടെ ആത്മബോധവും വികാരങ്ങളും സ്വതന്ത്രമായി ഒഴുകുന്നത്. ചന്ദ്രമതി ഈ ആത്മവിവരണത്തെ ഒരു സ്ത്രീയുടെ ബൗദ്ധിക നിശ്ശബ്ദതയുടെ ചരിത്രമായി വായിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ സംഭാവനകൾ എത്രത്തോളം ചരിത്രത്തിൽ മറഞ്ഞുപോയിട്ടുണ്ട് എന്ന വലിയ ചോദ്യം ഈ നോവൽ ഉയർത്തുന്നു. ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ മഹത്വത്തിന് പുറകിൽനിൽക്കുന്ന സോഫിയയുടെ ജീവിതം ഇവിടെ സ്വതന്ത്രമായ ഒരു സാഹിത്യാനുഭവമായി ഉയർന്നുവരുന്നു. ഭാഷയുടെ കാര്യത്തിൽ നോവൽ ചലനാത്മകവും ഗൗരവമുള്ളതുമായ സംഭാഷണ ശൈലിയാണ് പിന്തുടരുന്നത്. വികാരങ്ങളും ആലോചനകളും സമതുലിതമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നു. ആത്മസ്നേഹവും ആത്മനിന്ദയും തമ്മില് ഇടകലരുന്ന സോഫിയയുടെ ഇടവേളകൾ അതീവ സൂക്ഷ്മമായി അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒഴുകാതെ ഒരു പുഴ ഒരു സ്ത്രീയുടെ ബൌദ്ധികതയും ജീവിതത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദ വേദനകളും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ശക്തമായ നോവലാണ്. ചരിത്രം മറച്ചുവെച്ച ഒരു ശബ്ദത്തെ വീണ്ടും ഒഴുക്കിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്ന മികച്ചൊരു സാഹിത്യോദ്യമം തന്നെയാണ് ഈ കൃതി.
പുസ്തകം എത്തിച്ചുതന്ന ചന്ദ്രമതി ടീച്ചറുടെ സ്നേഹത്തിന് നന്ദി പറയുന്നു.
സൈക്കൊസിസിന്റെ വകഭേദങ്ങളിലൂടെ അഥവാ സിസേക്കിലും ലകാനിലുംകൂടി
ലകാനെയും സിസേക്കിനെയും കുറിച്ച് മലയാളത്തില് ധാരാളം പരാമര്ശങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും ഉണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും ഏറ്റവും മൌലികമായ രചന പ്രൊഫ. സെബാസ്റ്റ്യൻ വട്ടമറ്റത്തിന്റെ 2023-ലെ “ലക്കാനും സിസേക്കും” ആയിരുന്നു. ഈ കൃതി ഇപ്പോൾ നവയാനയിൽനിന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് രൂപത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എലിഫന്റ്സ് ഇൻ എ ഷുഗർകെയിൻ (Elephants in a Sugarcane Field: Limits of Desire, God, Dreams, Language and Self, Navayana Publishing) സമകാലിക ഇന്ത്യൻ എഴുത്തിലെ ദാർശനികവും മനോവിശ്ലേഷണപരവുമായ നിർഭയത്വത്തിന്റെ അപൂർവവും ആവേശകരവുമായ ഉദാഹരണമാണ്. ലകാന്റെയും സിസേക്കിന്റെയും ചിന്തകളെ മൌലികമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന കൃതിയാണിത്. സിസേക് തന്നെയാണ് ആമുഖം എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. കൂടുതല് വായനക്കാർക്ക് ഈ പുസ്തകം ഇംഗ്ലീഷില് ലഭ്യമാവുന്നു എന്നത് സന്തോഷകരമാണ്. മലയാളത്തിലെ മൂല കൃതി വായിക്കാനും അതിന്റെ ചില ആശയപരമായ രൂപരേഖകൾ രചയിതാവുമായി കുറച്ചുകാലം മുമ്പ് ചർച്ചചെയ്യാനും അവസരം ലഭിച്ചതിനാൽ, ഈ ചിന്തകരുടെ വഴിയിലൂടെ വട്ടമറ്റം സഞ്ചരിക്കുന്നതിന്റെ ആഴവും സൂക്ഷ്മതയും എനിക്ക് വ്യക്തിപരമായി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്താൻ കഴിയും. ആഗ്രഹം, ദിവ്യത്വം, അബോധം, ഭാഷ, സ്വത്വ രൂപീകരണം, അങ്ങനെ നിരവധി ദാര്ശനിക—മനോവിശകലന സങ്കല്പനങ്ങള് ഈ പുസ്തകത്തില് ചര്ച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നു. കൃതിയുടെ കാതലായ സമീപനം, മനോവിശ്ലേഷണ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ പുനർനിര്മ്മിതിയില് ഊന്നുന്നതാണ്. ലക്കാനിയൻ ഔപചാരികത സിസേക്കിന്റെ ഹെഗലിയൻ വ്യതിയാനങ്ങളുമായി മാത്രമല്ല, മതം, മിത്ത്, ദൈനംദിന ആത്മനിഷ്ഠത എന്നിവയുടെ അനുഭവങ്ങളുമായി സംവാദാത്മകമായ ഒരു സംഭാഷണത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. കേവലമായ ഒരു വരണ്ട വ്യാഖ്യാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുപകരം, വട്ടമറ്റം ലക്കാനെയും സിസേക്കിനെയും ഇന്ദ്രിയപരമായ ഏറ്റുമുട്ടലിന്റെ ജീവിതലോകങ്ങൾക്കുള്ളിൽനിന്ന് പുനർനിർമ്മിക്കുന്നു – “കരിമ്പിന് കാട്ടിലെ ആന” സാമാന്യമായ അർത്ഥത്തെ കവിയുന്ന ഒരന്വേഷനത്തിന്റെ ശക്തമായ രൂപകമായി മാറുന്നു.
പുസ്തകത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നേട്ടങ്ങളിലൊന്ന് ദൈവത്തെ ഒരു നിഷേധത്തിനുള്ള വിഷയിയായോ വെറും പ്രത്യയശാസ്ത്ര പ്രൊജക്ഷനിലേക്കോ ഒതുക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നു എന്നതാണ്. പകരം, വട്ടമറ്റം ദൈവത്വത്തെ ഒരു പരിധി-അനുഭവമായി കണക്കാക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വായന മനോവിശ്ലേഷണത്തെക്കുറിച്ച് തന്നെ പുനർവിചിന്തനം നടത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതാണ്: Can the Lacanian Real be other than a traumatic impossibility? പ്രതീകാത്മകത എന്നത് നഷ്ടപ്പെട്ട സമൃദ്ധിയുടെ ഒരു പാലിംപ്സെറ്റ് മാത്രമാണോ? ഒരേസമയം പണ്ഡിതോചിതവും കാവ്യാത്മകവുമായ ഒരു ധൈര്യത്തോടെ വട്ടമറ്റം ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു. പുസ്തകത്തിലുടനീളം, സ്വപ്നങ്ങൾ അനുബന്ധ ജിജ്ഞാസകളല്ല, മറിച്ച് ആശയപരമായ ഉത്ഖനനത്തിന്റെ സ്ഥലങ്ങളാണ് – അവ ആഗ്രഹത്തിന്റെ ഘടനയെയും വിഷയ രൂപീകരണത്തിലെ വിള്ളലുകളെയും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. സാന്ദ്രമായതും എന്നാൽ ലിറിക്കലുമായ വട്ടമറ്റത്തിന്റെ ഗദ്യം, സിദ്ധാന്തത്തെ വരണ്ട പദപ്രയോഗങ്ങളില് നിരപ്പാക്കുന്നതിനെ ചെറുക്കുന്ന പ്രതിബദ്ധതയാകുന്നു. ലകാനും സിസേക്കും പരിചയമുള്ള വായനക്കാർക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ യാഥാസ്ഥിതിക വായനകളിൽനിന്നുള്ള ഒരു ഉന്മേഷദായകമായ വ്യതിയാനം കണ്ടെത്താനാകും. മനോവിശ്ലേഷണ, പോസ്റ്റ്-മാർക്സിസ്റ്റ് സിദ്ധാന്തങ്ങളുമായുള്ള തന്റെ ഇടപെടൽ എല്ലായ്പ്പോഴും സാമൂഹിക സ്വാധീനത്തിന്റെയും ധാർമ്മിക ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെയും ചോദ്യങ്ങളിലേക്ക് തിരിയുന്നുവെന്ന് ചർച്ചകളിൽ അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, “കരിമ്പിന്കാട്ടിലെ ആനകൾ” ചാരുകസേരയിൽ അമൂർത്തീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ആശയങ്ങളുടെ പുസ്തകമല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ ലോകത്തെയും നമ്മളെയും നാം എങ്ങനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പേരിടുന്നു, അർത്ഥമാക്കുന്നു എന്നതിന്റെ പരിധികളിലേക്കുള്ള ഒരു ദാർശനിക യാത്രയാണ്. സമകാലിക സിദ്ധാന്തത്തിൽ താൽപ്പര്യമുള്ള ഏതൊരാൾക്കും, ഈ പുസ്തകം അത്യാവശ്യവും ആകർഷകവുമായ ഒരു വായനയാണ് കാത്തുവക്കുന്നത്. പുസ്തകം എത്തിച്ചതിന് പ്രിയപ്പെട്ട വട്ടമറ്റം മാഷിന് ഞാന് നന്ദി പറയുന്നു.
“പെട്ടന്നൊരു ദിവസം എഫ്ബിയില് പൊട്ടി മുളച്ച ഇംഗ്ലീഷ് കവിയല്ല ഞാന്”
റാഷ് ഇങനെ പറഞ്ഞിട്ടില്ല. പക്ഷെ സത്യത്തില് ആരെങ്കിലും റാഷിനെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ കരുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കില്, സമൃദ്ധമായ ആ സാംസ്കാരിക—റാഡിക്കല് ജീവിതം പതുക്കെ ഒന്ന് തുറന്നുവച്ച് നമ്മളെ അമ്പരപ്പിക്കുയാണ് തന്റെ അത്മകഥയിലൂടെ റാഷ് ചെയ്യുന്നത്. റാഷിന്റെ ‘ദില്ലി കാ കലാകാര് ആദ്മി’ ഒരു സാധാരണ ആത്മകഥയല്ല; അത് ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ സ്പന്ദനരേഖയാണ്. ഡെൽഹിയിലെ തന്റെ യുവതക്കാലം, ഒരു മലയാളിയായ ഒരു സാധാരണ കേന്ദ്രസർക്കാർ ജീവനക്കാരന്റെ ജീവിതം, കലാപ്രവർത്തനങ്ങളും, രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളും, പ്രണയബന്ധങ്ങളും, സൗഹൃദങ്ങളും, ആശയസങ്കടങ്ങളും, പരാജയങ്ങളും, ചെറിയ സന്തോഷങ്ങളുമൊക്കെയായി ഒരു സമഗ്രമായ ജീവിതലേഖനമായി ഈ പുസ്തകത്തിൽ പുനരാവിഷ്കൃതമാകുന്നു. ഡെൽഹി ഇവിടെ ഒരു നഗരമെന്നതിലുപരി ഒരു പരീക്ഷണശാലയാണ് — സ്വപ്നങ്ങളും നിരാശകളും ഒരുമിച്ച് വളരുന്ന ഒരു വിസ്തൃതി. മലയാളിയായ ഒരു യുവാവ് ഉത്തരേന്ത്യൻ തലസ്ഥാനനഗരിയിൽ തന്റെ സ്വത്വം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ആന്തരികയാത്ര ഈ കൃതിയുടെ ആത്മമുദ്രയാണ്. ഭാഷാപരമായ ന്യൂനപക്ഷത്തിന്റെ അനുഭവം, സംസ്കാരപരമായ അപരിചിതത്വം, ജോലിയുടെ യാന്ത്രികത, ജീവിതത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക കുരുക്കുകൾ — ഇതെല്ലാം റാഷ് വളരെ സ്വാഭാവികമായും പതിഞ്ഞ വേദനയോടെയും, ചിലപ്പോൾ ചിരിയോടെയും അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
കലയും സാഹിത്യവും റാഷിന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു അലങ്കാരമല്ല; അത് ഒരു ശ്വാസവായുവാണ്. കേരളത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലുമുള്ള കലാകാരന്മാരുമായും സാഹിത്യപ്രതിഭകളുമായും ഉണ്ടായ ബന്ധങ്ങൾ പുസ്തകത്തിൽ വളരെ സജീവമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ആ കൂടിക്കാഴ്ചകൾ, കവിതാവായനകൾ, ആശയചർച്ചകൾ, കൂട്ടായ്മകൾ — ഇവയെല്ലാം ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തെ പിടിച്ചെടുക്കുന്ന രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആ ബന്ധങ്ങൾ വെറും സ്മരണകളല്ല; അവ റാഷിന്റെ ബൗദ്ധിക വളർച്ചയുടെ അടിത്തറകളാണ്. അതോടൊപ്പം, പ്രണയവും രതിബന്ധങ്ങളും കടന്നുവരുന്നു. യുവാവിന്റെ വികാരബാധയും അനിശ്ചിതത്വവും, പ്രണയബന്ധങ്ങളിലെ ആവേശവും നിരാശയും, ശരീരത്തിന്റെ അടുപ്പവും മനസ്സിന്റെ താളപ്പിഴകളും — എല്ലാം സത്യസന്ധതയോടെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ എഴുത്തുകാരൻ ഒരിക്കലും അനാവശ്യമായ വികാരവിലാപത്തിലേക്കോ സ്വയംപുകഴ്ത്തലിലേക്കോ അനാവശ്യമായ ഇകഴ്ത്തലിലേക്കോ വഴുതുന്നില്ല; മറിച്ച് ജീവിതത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരു സമതുലിതഭാവം നിലനിർത്തുന്നു.
റാഷിന്റെ രാഷ്ട്രീയബന്ധങ്ങൾ ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന അച്ചുതണ്ടാണ്. റാഡിക്കൽ രാഷ്ട്രീയചിന്തകളുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടപെടലുകൾ, റാഡിക്കല് പ്രസ്ഥാനങ്ങളോടുള്ള സഹവാസം, ആശയപരമായ പ്രതിബദ്ധതകളും പിന്നീടുണ്ടായ സംശയങ്ങളും പ്രത്യക്ഷമായും പരോക്ഷമായും ഇതില് കടന്നുവരുന്നു. രാഷ്ട്രീയവും വ്യക്തിജീവിതവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം, സിദ്ധാന്തവും ജീവിതവാസ്തവവും തമ്മിലുള്ള ദൂരം ഈ ആത്മകഥ വളരെ ആഴത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥനായുള്ള ജീവിതത്തിലെ ഓഫീസ് യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ, ബ്യൂറോക്രസിയുടെ വിരസത, സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകൾ, നഗരജീവിതത്തിന്റെ ഏകാന്തത- ഇതെല്ലാം വളരെ സൂക്ഷ്മമായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കുരുക്കുകൾക്കിടയിലും ജീവിതത്തിന്റെ ചെറിയ സന്തോഷങ്ങൾ, സൌഹൃദക്കൂട്ടായ്മകൾ, മദ്യപാന സദസ്സുകള്, കവിതയും നാടകവും വൈജ്ഞാനിക അന്വേഷണങ്ങളും, പ്രണയയും രതിയും ഈ പുസ്തകത്തിൽ പ്രകാശരേഖകള്പോലെ തെളിയുന്നു. ഇവയെല്ലാം തുറന്നമനസ്സോടെ, സദാചാരഭീതിയില്ലാതെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ഭാഷയുടെ കാര്യത്തിൽ റാഷിന്റെ എഴുത്ത് സ്വാഭാവികവും സംഭാഷണാത്മകവുമാണ്. ചിലപ്പോൾ ഓർമ്മകളുടെ ഒഴുക്കുപോലെ, ചിലപ്പോൾ ആത്മപരിശോധനയുടെ ഗൗരവത്തോടെ അദ്ദേഹം എഴുതുന്നു. ഈ ശൈലി വായനക്കാരനെ അനുഭവത്തിന്റെ ആഴത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. വികാരവും രാഷ്ട്രീയവും സംസ്കാരപരമായ ഇടപെടലുകളും ചേർന്ന് ഒരു സമഗ്രമായ ജീവിതകഥ പിണഞ്ഞുകെട്ടുന്ന രീതി ഈ കൃതിയുടെ വലിയ ശക്തിയാണ്. ‘ദില്ലി കാ കലാകാര് ആദ്മി’ ഒരാളുടെ ജീവിതകഥ മാത്രമല്ല; അത് തലസ്ഥാന നഗരിയിലേക്ക് വലിച്ചെറിയപ്പെട്ട ഒരു മലയാളിയുടെ ആത്മസംഘർഷങ്ങളുടെ രേഖയാണ്. സ്വന്തം ഭാഷയും സംസ്കാരവും കൈവിടാതെ മറ്റൊരു ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരാളുടെ അനുഭവങ്ങൾ, അവയുടെ ആന്തരികവും ബാഹ്യവുമായ താളങ്ങൾ, ഈ പുസ്തകത്തിൽ വളരെ സജീവമായി പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആ അര്ത്ഥത്തില്, ഈ ആത്മകഥ ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക സാക്ഷ്യപത്രമാണ്. കല, രാഷ്ട്രീയം, പ്രണയം, ജീവിതത്തിന്റെ ചെറിയ സുഖങ്ങൾ, ഇവയെല്ലാം തമ്മിൽ കലർന്നുനിൽക്കുന്ന ഈ ആത്മസ്മരണം, മലയാളി വായനക്കാർക്ക് ഡെൽഹിയിലെ ഒരു പഴയ കാലത്തെ അനുഭവിക്കാൻ അവസരം നൽകുന്ന ഒരു ഹൃദയസ്പർശിയായ പുസ്തകമാണ്.
ഈ പുസ്തകം അയച്ചതിന് റാഷിന് നന്ദി. ഇതിന്റെ ലാഘവത്വം ഒരു കണ്കെട്ടാണ്. ഇത് യഥാര്ത്ഥത്തില് ഒത്തിരി ദുഖങ്ങളെ, ഇല്ലായ്മകളെ, നഷ്ടബോധങ്ങളെ, പൊരുത്തക്കേടുകളെ ഒതുക്കി അപ്രത്യക്ഷമാക്കിയിരിക്കുന്ന പുസ്തകമാണ്. ആ വിഷാദം പക്ഷെ നര്മ്മത്തിന്റെ പൊഴിഞ്ഞപടങ്ങള്പോലെ ഇതിലെമ്പാടുമുണ്ട്.
പലമരക്കാട്ടിലെ ചില പാലമരങ്ങള്
ഉഷ പുനത്തില് കവിത എഴുതുമെന്നത് എന്തുകൊണ്ടോ എന്റെ ശ്രദ്ധയില് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഗൂസ്ബറി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച “അലനല്ലൂര്” ഉഷ അയച്ചുതന്നപ്പോള് അത്ഭുതത്തോടെയാണ് ഞാന് വായിച്ചുതുടങ്ങിയത്. കൌതുകംമുണര്ത്തുന്ന പേരുകളാണ് കവിതകള്ക്ക്. ഞണ്ടുജീവിതം, പലമരക്കാട്, അസഹ്യന്റെ മകന്, സെക്കുലര് കുറുക്കന്, പാദസരത്തിന്റെ പാട്, പൊന്മജീവിതം, ഫയല്വതി, കുറുക്കത്തിക്കല്ല്, നിരാശത-ഒരു ടോക്ക്ഷോ എന്നിങ്ങനെ പേരിലൂടെ കൌതുകവും ഉദ്വേഗവും ജനിപ്പിക്കുന്ന കവിതകളുടെ ഉള്ളടക്കവും സമാനമായ പദ-രൂപകങ്ങള് കൊണ്ട് സമ്പന്നമാണ്. നാൽപ്പത്തിമൂന്ന് കവിതകളടങ്ങിയ ഈ സമാഹാരം ആത്മപരിശോധനയുടെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഒരു ദാർശനിക കവിതാലോകമാണ്. പ്രകൃതിയുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ജീവിതസത്യങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഈ കവിതകളുടെ പ്രധാന സവിശേഷത. നിശ്ശബ്ദതയോടെ, ആഴത്തിൽ ചിന്തിപ്പിക്കുന്ന ശൈലിയിലാണ് ഈ സമാഹാരം രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
‘അലനല്ലൂർ’ എന്ന ശീർഷകം സ്വന്തം സ്ഥലസ്മരണയാണെങ്കിലും, കവിതകൾ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പരിധികളെ കടന്നുപോകുന്നു. മഴ, കാറ്റ്, നദി, ഇല, മണ്ണ്, കല്ല് — ഇവയൊക്കെ ഇവിടെ വെറും പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളല്ല; അവ ചിന്തയുടെ രൂപകങ്ങളാണ്. ഈ സമാഹാരത്തിന്റെ പ്രധാന ശക്തി അതിന്റെ നിയന്ത്രിതമായ ഭാഷയും ശൈലിയുമാണ്. ദാർശനിക ചിന്തകൾ നേരിട്ട് പ്രസ്താവിക്കുന്നില്ല; അവ ദൃശ്യങ്ങളിലൂടെ, സൂചനകളിലൂടെ, പ്രതീകങ്ങളിലൂടെ തെളിയുന്നു. കവിതകൾ മനുഷ്യന്റെ ഏകാന്തത, ആഗ്രഹം, അനിശ്ചിതത്വം, നഷ്ടബോധം, സ്വത്വാന്വേഷണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെ ശാന്തമായൊരു ലയത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഈ കവിതകളിൽ സാവധാനമായ ഒരു അസ്തിത്വബോധം നിലനിൽക്കുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ ക്ഷണികതയും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ നിസ്സാരതയും സമയത്തിന്റെ ഒഴുക്കും കവയിത്രി സൂക്ഷ്മമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ അത് നിരാശയിലേക്ക് നയിക്കുന്നില്ല; മറിച്ച് ആത്മധ്യാനത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്. കെ. സി. നാരായണന്റെ ആമുഖം ഈ കവിതാസമാഹാരത്തെ ഒരു ചിന്താപാരമ്പര്യത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നുണ്ട്. കവയിത്രിയുടെ ഭാഷയും ദൃശ്യവൈഭവവും ആമുഖത്തിൽ വിശദമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
പ്രാദേശിക അനുഭവങ്ങളെ സർവ്വജനീനമായ ധ്യാനത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്ന കഴിവാണ് ഈ സമാഹാരത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതയെന്ന് പറയാം. ഇതിലെ കവിതകള് ഈ സമാഹാരം എന്ന കാട്ടിലെ പാലമരങ്ങളാണ്. അവയില് പലതിലും അലൌകികമായ ഭാഷയുടെ യക്ഷിബാധയുണ്ട്. അലനല്ലൂർ വേഗത്തിൽ വായിച്ചുതീർക്കേണ്ട കവിതാസമാഹാരമല്ല. പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങൾ ജീവിതത്തിന്റെ അന്തർലോകത്തോട് സംവദിക്കുന്ന ഒരു കവിതാപ്രപഞ്ചം — അതാണ് ഈ സമാഹാരം. ശബ്ദപൂർണ്ണമായ കാലത്ത്, നിശ്ശബ്ദതയുടെ ആഴം അനുഭവിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കവിതാസമാഹാരമാണ് അലനല്ലൂർ.
ശാന്തസായാഹ്നത്തിലെ വിസ്-മൃതി
രാജേഷ് ചിത്തിരയുടെ കവിതകളുടെ ഇംഗ്ലീഷ് വിവര്ത്തനമായ The Evening That A Stranger Died ഇഫ്ലു വിദ്യാര്ത്ഥിനിയായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകള് അക്ഷയ (കല്ലു) നേരിട്ട് തന്നതാണ്. മലയാളത്തിൽനിന്ന് ഇംഗ്ലീഷിലേക്കുള്ള വിവർത്തനം നിര്വഹിച്ചത് ജയ അനിത അബ്രഹാം, രവി ശങ്കർ എൻ., ജോസ് വർഗീസ്, കെ. സി. മുരളീധരൻ, ദേവി മനോജ്, സന്ധ്യ എസ്. എൻ. എന്നിവര് ചേര്ന്നാണ്. രാജേഷിന്റെ കവിതകളെക്കുറിച്ച് ഞാന് മുന്പും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കവിതാസമാഹാരത്തില് മറ്റു കുറിപ്പുകള്ക്കൊപ്പം അതും ഉള്പ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഈ കവിതകള് പലതു മലയാളത്തില് മുന്പ് വായിച്ചവയാണ്. രാജേഷിന്റെ കവിതകള് മരണത്തെ, സ്മൃതിയെ, ഭാഷയെ, പ്രകൃതിയെ, മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക വിചിന്തനങ്ങളെ ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കുന്നവയാണ്. ഈ സമാഹാരത്തിൽത്തന്നെ മരണം ഒരു ദുഃഖാചരണമോ ദുരന്തമോ അല്ല; അത് ഒരു ആത്മീയ അനുഭവമായിട്ടാണ് രാജേഷ് ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്
ശീർഷക കവിതയായ “One fine evening I was dead” എന്ന വരി മരണത്തെ ആന്തരികമായ ഒരു വേർപാടായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. “The day was hilarious” എന്ന വരി വായനക്കാരന്റെ പ്രതീക്ഷകളെ തകിടംമറിക്കുന്നു. മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവധ്വനി കേവലമല്ല; പകരം, അത് ഒരു ബോധാവസ്ഥയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഗന്ധം, രുചി, ശരീരത്തിന്റെ വിറയൽ എന്നിവ വഴി കവിത സ്മൃതിയും മരണവും ശരീരത്തിൽ എങ്ങനെ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്നു.
The Lexicon എന്ന കവിതയിൽ ഭാഷയുടെ ഇരട്ടസ്വഭാവം രാജേഷ് പരിശോധിക്കുന്നു. ഭാഷ ഒരേസമയം ശിക്ഷയുടെ ചാമ്പലും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ചിറകുകളുമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഭാഷ അധികാരത്തിന്റെയും വിമോചനത്തിന്റെയും ഉപാധിയായി മാറുന്നു. കവിയുടെ ഭാഷാബോധവും രാഷ്ട്രീയബോധവും ഇവിടെ തെളിയുന്നു. The Fish and Me പോലുള്ള കവിതകൾ ബാല്യസ്മൃതികളെയും പ്രകൃതിയെയും കൂട്ടിയിണക്കുന്നു. മീൻ ഇവിടെ ഒരു സഞ്ചാരത്തിന്റെ, തിരിച്ചുവരവിന്റെ, മാറ്റത്തിന്റെ ചിഹ്നമായി നിലകൊള്ളുന്നു. The Hawks of the Ecosystem, Roots, The Water of Iruppoo തുടങ്ങിയ കവിതകൾ പ്രകൃതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആഴത്തിലുള്ള ചിന്തകളെ തുറന്നുകാണിക്കുന്നവയാണ്. പ്രകൃതി ഇവിടെ അലങ്കാരമല്ല; അത് കാവ്യദര്ശനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. രാജേഷിന്റെ കവിതയുടെ ശക്തി അതിന്റെ ആഴമുള്ള ലാളിത്യത്തിലാണ്. വാചകങ്ങൾ അലങ്കാരബദ്ധമല്ല; മറിച്ച് നിശ്ശബ്ദതയും സൂചനയും വഴി കവിത ഒരു സൂക്ഷ്മപ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ശബ്ദവിമുഖത, ഏകാന്തത, സ്നേഹം, ധ്യാനം, ഓർമ്മ എന്നിവ സമാഹാരത്തിലുടനീളം ആവർത്തിക്കുന്നു. Museum, Quarantine, Lonely Winter പോലുള്ള കവിതകൾ കാലത്തിന്റെ ആശങ്കകളെ സൂക്ഷ്മമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ സമാഹാതിലെ കവിതകളുടെ വിവർത്തകർ മലയാളത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണമായ താളഭംഗി ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് ചടുലമായി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. ആശയത്തിന്റെ ആഴം നഷ്ടപ്പെടാതെ രാജേഷിന്റെ ഭാഷയുടെ മൃദുത്വം നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. The Evening That A Stranger Died പുറമേ ശാന്തമായ, എന്നാൽ ആഴങ്ങളില് പ്രക്ഷുബ്ധമായ കവിതകളുടെ സമാഹാരമാണ്. ഒരിക്കൽ വായിച്ച് വിട്ടുകളയാനാവില്ല. കൂടെക്കൂടുന്ന കവിതയാനത്. ആന്തരികമായി അനുഭവിക്കേണ്ട ഒരു വായന ഈ കവിതകള് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. രാജേഷ് ചിത്തിര സമകാലിക കവിതയിൽ ആത്മനിരീക്ഷണത്തിന്റെ സവിശേഷ സ്വരത്തില് സംസാരിക്കുന്ന കവിതകളാണിവ.
നാഡികളില് മിനല്ക്കൊടികള് കൊണ്ടെഴുതുന്ന കവിത
ചിരകാല സുഹൃത്തായ ജോർജിന്റെ പുതിയ കവിതാസമാഹാരം ‘മിടിപ്പുകൾ’ ഗൗരവമുള്ള ആത്മധ്യാനലോകത്തിലേക്കുള്ള വഴിയാണ് (നിയോഗം ബുക്സ്). കവിയും ചിത്രകാരനുമായ ജോർജ്. കവിതകളില് വാക്കിനും ചിത്രത്തിനും ഇടയിലുള്ളു ഒരു മൗനലയം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഓരോ കവിതയും ഒരു ചിത്രത്തിന്റെ മൃദുലമായ ആന്തരിക ജിവിതംകൂടി പേറി നില്ക്കുന്നു. ജോർജുമായുള്ള എന്റെ സൗഹൃദം ദീർഘകാലത്തേതാണ്. എന്റെ പുസ്തകമായ പലായനങ്ങളുടെ കവർചിത്രം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു പെയിന്റിംഗ് ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു മുൻ കവിതാസമാഹാരത്തിന് ഞാൻ അവതാരിക എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതനെ അദേഹത്തിന്റെ കവിതകള് എനിക്കൊട്ടും അപരിചിതമല്ല. മിടിപ്പുകൾ എന്ന ഈ സമാഹാരം പക്ഷെ മുന്കവിതകളുടെ ആവർത്തനമല്ല; മറിച്ച് കൂടുതൽ ആഴത്തിലേക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവ്യസപര്യയുടെ ദാര്ശനിക സഞ്ചാരമാണ്.
ഈ സമാഹാരത്തിലെ കവിതകൾക്ക് ശീർഷകങ്ങളില്ല. ഈ ശീർഷകമില്ലായ്മ സ്വതന്ത്രമായ ഒരു കവിതാസങ്കേതമാണ്. ഓരോ കവിതയും ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട അർത്ഥത്തിലേക്ക് അടച്ചിടപ്പെടാതെ തുറന്ന നിലയിൽ നിൽക്കുന്നു. വായനക്കാരൻ അതിലേക്ക് സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളുമായി കടക്കേണ്ടിവരും. ശീർഷകമില്ലാത്ത കവിതകൾ ചിത്രകലയിൽ പേരില്ലാത്ത ഒരു കാന്വാസിനെപ്പോലെയാണ് — വായനയുടെ ഉത്തരവാദിത്വം മുഴുവൻ വായനക്കാരനിലേക്കു മാറ്റുന്നു. ഈ കവിതകളുടെ കേന്ദ്രധാര ദാർശനികവും അസ്തിത്വപരവുമായ ചിന്തകളാണ്. സമയം, മരണം, നിശ്ശബ്ദത, ഓർമ്മ, ശരീരത്തിന്റെ നിസ്സാരത, സാന്നിധ്യവും അഭാവവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം — ഈ വിഷയങ്ങൾ മൃദുവായൊരു ലയത്തിൽ ആവർത്തിക്കുന്നു. എന്നാൽ കവിതകൾ ശുഷ്കമായ സിദ്ധാന്തങ്ങളാകുന്നില്ല; ദൃശ്യങ്ങളിലൂടെ അവ ചിന്തയായി വളരുന്നു. ഒരു പ്രകാശരേഖ, ഒരു ഇലയുടെ വിറയൽ, ശ്വാസത്തിന്റെ ലയം — ഇവയെല്ലാം ദാർശനികതയുടെ ഭാഷയായി മാറുന്നു. ജോർജിലെ ചിത്രകാരന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവ്യഭാഷയെ ചുരുങ്ങിയതും നിയന്ത്രിതവുമാക്കുന്നു. പറയാത്തത് പറഞ്ഞതിനെക്കാൾ ഗഹനമാണ്. മൗനം കവിതയുടെ ഘടകമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ സമാഹാരത്തിൽ സാവധാനമായ ഒരു ഏകാന്തതയും വിഷാദവും ഊറിനിൽക്കുന്നു. എന്നാലത് നിരാശയുടെ ഏകാന്തതയല്ല; ആത്മവിചാരത്തിന്റെ ഏകാന്തതയാണ്. ജോര്ജിന്റെ ഒരു കവിതയില് നാഡിയും മിനല്ക്കൊടികളും ഒറ്റ രൂപകത്തിലേക്ക് ചേരുന്നുണ്ട്. “മിടിപ്പ്” ഇവിടെ ജൈവസത്യമായും തത്ത്വചിന്താപരമായ രൂപകമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. രണ്ടു മിടിപ്പുകൾക്കിടയിലെ ഇടവേളയിൽ ജീവൻ എന്താണ്? രണ്ടു നിശ്ശബ്ദതകളുടെ ഇടയിൽ മനുഷ്യൻ എന്ത് തേടുന്നു? — ഈ ചോദ്യങ്ങളാണ് കവിതകൾ ഉയർത്തുന്നത്. മിടിപ്പുകൾ ജോർജിനെ ദാർശനിക-കാവ്യഭാഷയുടെ അതിരുകളിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരു സൃഷ്ടികർത്താവായി കൂടുതൽ ഉറപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പതുക്കെ വായിക്കേണ്ടതും, വീണ്ടുംവീണ്ടും തിരിച്ചുവായിക്കേണ്ടതുമായ, ഉള്ളിലേക്ക് മൃദുവായി പതിയുന്ന കവിതകളുടെ സമാഹാരമാണിത്. അജയ് പി. മങ്ങാട്ട് എഴുതിയ അവതാരിക, ജോര്ജിന്റെ കവിതകളുടെ ചില മൌലിക ഭാവങ്ങള് ആഴത്തില് സ്പര്ശിക്കുന്നതാണ്.
കവിത എത്തിച്ചതിനു ജോര്ജിന് നന്ദി പറയുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്പുസ്തകങ്ങള് പോലെ ഇതും എന്റെ വായനക്കായി അദ്ദേഹം അയച്ചുതന്നതാണ്. കവിയിലേക്കും കവിതയിലേക്കും ഞാന് വായനക്കാരെ ഹൃദയപൂര്വം ക്ഷണിക്കുന്നു.
വായനയുടെ നൈതികത
സുഹൃത്തുക്കളുടെ കൃതികൾ വായിക്കുമ്പോള്, വായന ഒരു നൈതികച്ചുമതലയായി മാറുന്നു. അത് ഒരു നിരൂപക ഇടപെടൽ മാത്രമല്ല; സൃഷ്ടിപരതയെ സൌഹാര്ദ്ദത്തോടെ അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരു ആസ്വാദന സാന്നിധ്യമാണ്. വിമർശനം ക്ഷമ ആവശ്യപ്പെടുന്നതാണ്.
അതിനാൽ ഈ ചെറിയ നിരൂപണങ്ങൾ അന്തിമവിധികൾ അല്ല; തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സംഭാഷണത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളാണ്. എഴുത്തിന്റെ അധ്വാനത്തെയും സൗഹൃദത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മബന്ധങ്ങളെയും അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരു ശ്രമം. വായന ഒരു പ്രതികരണമാണ്, വൈകിയാലും, , എഴുത്തിനെയും എഴുത്തുകാരേയും സ്വന്തം സമയത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്ന ഒരു നിശ്ശബ്ദമായ സമവായം.
